Σάββατο 2 Ιουλίου 2011
Παρασκευή 1 Ιουλίου 2011
ΝΕΟ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΟΡΑΜΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΡΥΚΤΕΣ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ
Η ελληνική εξορυκτική δραστηριότητα αποτελεί σημαντικό οικονομικό τομέα της χώρας με διαχρονική συμμετοχή στην αναπτυξιακή διαδικασία. Αποτελεί ακόμη δομικό στοιχείο απαραίτητο για την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη πολλών άλλων κλάδων της εθνικής οικονομίας, προμηθεύοντας πρώτες ύλες για τις ανάγκες της ελληνικής βιομηχανίας ευρύτερα αλλά και της καθημερινής ζωής. Η κοιτασματολογική βιωσιμότητα πλουτοπαραγωγικών ορυκτών διασφαλίζει την διάθεση απαραίτητων πρώτων υλών για την χώρα και τις διεθνείς αγορές, ενισχύει την ανταγωνιστικότητα τους για να αντιμετωπίσουν τις νέες προκλήσεις και διευρύνει παραπέρα τις αναπτυξιακές τους δυνατότητες και προοπτικές. Στην κατεύθυνση αυτή συμβάλλουν καθοριστικά η ολοκληρωμένη γεωλογική γνώση, οι καινοτόμες τεχνολογίες κοιτασματολογικής έρευνας και το υψηλό επίπεδο επαγγελματικής εκπαίδευσης.
Υφιστάμενο κοιτασματολογικό δυναμικό και προοπτικές
Η δυναμική παρουσία κοιτασματολογικών συγκεντρώσεων ΜΕΟΠΥ, συμπεριλαμβανομένων των μεταλλικών, των βιομηχανικών, των λατομικών (διακοσμητικά πετρώματα, δομικοί λίθοι) και αδρανών ορυκτών αποτελεί μοναδικό αναπτυξιακό πλεονέκτημα για την Ελλάδα. Με βάση προηγούμενες εργασίες κοιτασματολογικής έρευνας του ΙΓΜΕ τα διαθέσιμα δεδομένα για τις περισσότερες ΜΕΟΠΥ της περιοχής τεκμηριώνουν σε μεγάλο βαθμό το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον για την περαιτέρω πλουτοπαραγωγική τους αξιοποίηση.
Μεταλλικά ορυκτά
Οι κοιτασματολογικές περιοχές και τα οικονομοτεχνικά μεγέθη των κυριότερων μεταλλικών ορυκτών της χώρας αποτελούν «εν δυνάμει» πρώτες ύλες και εμπορεύσιμα προϊόντα της εξορυκτικής και μεταλλουργικής παραγωγής στα ενεργά σήμερα μεταλλευτικά κέντρα, αλλά και στις περιπτώσεις βιομηχανικής αξιοποίησης και εκμετάλλευσης πρόσθετων μεταλλευμάτων. Τα μεταλλικά ορυκτά συνδέονται με συγκεκριμένους κοιτασματολογικούς τύπους, γεγονός που διαμορφώνει σε μεγάλο τις οικονομικές τους προοπτικές σε σχέση με την ανάκτηση των παρακάτω μετάλλων.
Νικέλιο-Ni
Τα κοιτάσματα των σιδηρονικελιούχων λατεριτών, που εξορύσσονται από την ΛΑΡΚΟ στην Στερεά και Β. Ελλάδα, αποτελούν την πρώτη ύλη για την μεταλλουργική παραγωγή νικελίου στο εργοστάσιο της εταιρίας στην Λάρυμνα. Στα συνολικά 90 εκ. τόνους εκμεταλλεύσιμα και αξιοποιήσιμα αποθέματα με περίπου 1,10 % Ni περιλαμβάνονται τα ενεργά μεταλλεία Καστοριάς, Εύβοιας, Βοιωτίας. Περιοχές με δυναμικά αποθέματα από έρευνες του ΙΓΜΕ και της ΛΑΡΚΟ στο Βέρμιο τεκμηριώνουν περαιτέρω κοιτασματολογικούς στόχους στην ευρύτερη δυτική Μακεδονία. Συνολικά, τα βέβαια γεωλογικά αποθέματα των σιδηρονικελιούχων μεταλλευμάτων της Ελλάδας ανέρχονται περίπου σε 160.000.000 τόνους με μέση περιεκτικότητα 0,87% Ni. Τα λατεριτικά αυτά αποθέματα χαρακτηρίζονται φτωχά και μη αξιοποιήσιμα με την πυρομεταλλουργική μέθοδο θεωρούνται όμως αξιοποιήσιμα με την υδρομεταλλουργική μέθοδο και στην βάση αυτή ενδέχεται να αποτελέσουν αντικείμενο μελλοντικής εκμετάλλευσης.
Αλουμίνιο-Al
Η παραγωγή αλουμινίου πραγματοποιείται στις μεταλλουργικές εγκαταστάσεις του Αλουμινίου της Ελλάδος από βωξιτικά κοιτάσματα που εξορύσσονται σε μεταλλεία των εταιριών S&B Βιομηχανικά Ορυκτά Α.Ε., Δελφοί-Δίστομον Α.Μ.Ε και ΕΛΜΙΝ Μεταλλευτικές Επιχειρήσεις που λειτουργούν στην Φωκίδα και Φθοιώτιδα. Η περιεκτικότητες του Βωξίτη σε αλουμίνιο κυμαίνονται από 54 μέχρι 66%. Τα βέβαια αποθέματα βωξίτη της Ελλάδας ανέρχονται περίπου σε 130.000.000 τόννους και η ετήσια παραγωγή ξεπερνά τους 2.400.000 τόννους. Η ετήσια παραγωγή αλουμίνας ανέρχεται σε 782.000 τόννους από τους οποίους οι 480.000 τόννοι επεξεργάζονται για παραγωγή αλουμινίου και οι υπόλοιποι εξάγονται ή διατίθενται στην αγορά όπως έχουν. Η ετήσια παραγωγή αλουμινίου ανέρχεται σε 165.000 τόννους, από τους οποίους οι 95.000 εξάγονται και οι 70.000 τόννοι διατίθενται στην ελληνική αγορά. Η Ελλάδα κατέχει σημαντική θέση όχι μόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και παγκοσμίως καθώς είναι μια από τις σημαντικότερες βωξιτοπαραγωγές χώρες. Η διατήρηση της συγκεκριμένης παρουσίας και στο μέλλον θα εξαρτηθεί από την διασφάλιση βιώσιμου αποθεματικού δυναμικού σε σχέση με την υλοποίηση διαχρονικής ερευνητικής δραστηριότητας για τον εντοπισμό νέων κοιτασμάτων βωξίτη.
Χρώμιο (Cr)
Τα κοιτάσματα χρωμίτη αποτελούν την πρώτη ύλη για την μεταλλουργική παραγωγή χρωμίου. Την περίοδο 1936-1990 εξορύχθηκαν 2,6 εκ. τόνοι, με περιεκτικότητες 15-40% Cr2O3, από μεταλλεύματα της περιοχής Βούρινου (Κοζάνη). Σύμφωνα με έρευνες του ΙΓΜΕ τα διαθέσιμα αποθέματα στην ίδια περιοχή ανέρχονται σε περίπου 3 εκ. τόνους με ανάλογα ποιοτικά και δομικά χαρακτηριστικά. Στο Ξερολίβαδο (Κοζάνη) υπάρχουν 1 εκ. τόνοι βεβαιωμένα αποθέματα με 25% Cr2O3 (170.000 τόνοι Cr). Κοιτασματολογικό ενδιαφέρον εντοπίζεται και στα υπερβασικά πετρώματα που αναπτύσσονται και εξελίσσονται με ΒΔ διεύθυνση στο εσωτερικό της οροσειράς Πίνδου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί κοίτασμα στην περιοχή Ερέτριας Φαρσάλων που στο παρελθόν υπήρξε αντικείμενο εκμετάλλευσης, γνωστό περισσότερο σαν μεταλλείο Τσαγκλί.
Λευκόλιθος (Mg)
Το αποθεματικό δυναμικό στα μεταλλεία Γερακινής (Χαλκιδική), όπου δραστηριοποιείται η εταιρία «Ελληνικοί Λευκόλιθοι», εκτιμάται σε ~30.000.000 τόνους. Αφορά σε αποθέματα που με την παρούσα παραγωγική διαδικασία θεωρούνται οικονομικά εκμεταλλεύσιμα και όχι στα «εν δυνάμει»» συνολικά αποθέματα. Σήμερα η εταιρία αποτελεί τη μοναδική παραγωγό εταιρία Μαγνησίας στην Ελλάδα , την μεγαλύτερη εξαγωγική επιχείρηση Μαγνησίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την μεγαλύτερη σε πωλήσεις Καυστικής Μαγνησίας παγκοσμίως. Υπάρχει συνεργασία με το ΙΓΜΕ στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου ProMine για την αξιοποίηση ολιβινικών στείρων στην παραγωγή νάνο-πυριτίου. Οριακά εκμεταλλεύσιμα αποθέματα εντοπίζονται επίσης στις περιοχές Αρχάγγελου-Ψηλής Ράχης και Κάκαβου-Τρούπης στην Εύβοια.
Μικτά θειούχα βασικών μετάλλων-Pb, Zn (Au, Ag)
Η παραγωγική εκμετάλλευση περιορίζεται σήμερα στο κοίτασμα των Μαύρων Πετρών στην περιοχή Στρατονίκης με διαθέσιμο αποθεματικό δυναμικό 2,12 εκατ. τόννων μικτού θειούχου μεταλλεύματος και περιεκτικότητες 7,62% Pb, 10,25% Zn, 179g/t Ag. Η τρέχουσα εξορυκτική παραγωγή του μεταλλείου ανέρχεται περίπου σε 200.000 τόννους ενώ στο εργοστάσιο εμπλουτισμού Στρατωνίου, παράγονται ετησίως 25.300 τόννοι αργυρούχου συμπυκνώματος μολύβδου (γαληνίτη) και 42.100 τόννοι συμπυκνώματος ψευδαργύρου (σφαλερίτη) οι οποίοι στο σύνολό τους πωλούνται σε μεταλλουργίες του εξωτερικού. Με την ενδεχόμενη επέκταση της εξορυκτικής δραστηριότητας στο μεταλλείο Ολυμπιάδας και τον εντοπισμό νέων αποθεμάτων μικτών θειούχων στην περιοχή Πιάβιτσας εκτιμάται ότι τα προϊόντα που θα προκύψουν σε όλη την διάρκεια της παραγωγικής εκμετάλλευσης θα ξεπεράσουν τους 920.000 τόννους συμπυκνώματος μολύβδου, 1.560.000 τόννους συμπυκνώματος ψευδαργύρου και 350.000 τόννους χρυσοφόρου συμπυκνώματος σιδηροπυρίτη / αρσενοπυρίτη. Πέρα της ΒΑ Χαλκιδικής, κοιτασματολογικές έρευνες του ΙΓΜΕ σε άλλες περιοχές της χώρας, όπως στους Μολάους (Λακωνίας), στο Πολυκάστρο (Κιλκίς), στις Θέρμες (Ξάνθης) και Αισύμης (Έβρου), εντόπισαν πρόσθετο αποθεματικό δυναμικό 1.500.000 τόννων Pb+Zn και 515 τόννων Ag, γεγονός που διασφαλίζει την κοιτασματολογική βιωσιμότητα και καθιστά την παραγωγική εκμετάλλευση μικτών θειούχων βασικών μετάλλων στρατηγικής σημασίας για την χώρα.
Χαλκός-Cu (Au)
Οικονομικές συγκεντρώσεις χαλκού στην Ελλάδα εντοπίζονται στα κοιτάσματα πορφυρικού τύπου που πολύ συχνά συνοδεύονται και από υψηλές περιεκτικότητες χρυσού. Στην περιοχή Σκουριών της ΒΑ Χαλκιδικής έχουν εντοπισθεί εκμεταλλεύσιμα αποθέματα 153,6 εκ. τόννων. με μέση περιεκτικότητα 0,89 g/t Au, 0,56% Cu και 2 gr/tn Ag, από τα οποία προβλέπεται να παραχθούν καθ’ όλη τη διάρκεια της εκμετάλλευσης περίπου 2.500.000 τόννοι συμπυκνώματος χαλκού-χρυσού. Ανάλογου τύπου μεταλλοφορίες απαντώνται στις περιοχές Βάθης, Γερακαριού, Μυλοχωρίου και Ποντοκερασιάς του Κιλκίς, και Φισώκας της ΒΑ Χαλκιδικής. Το συνολικό παραγωγικό δυναμικό στις Σκουριές ανέρχεται σε
161 τόννους Au και 1.043.000 τόννους Cu, ενώ ο εντοπισμός δυναμικών αποθεμάτων 300.000 τόννων Cu και 40 τόννων Au στην περιοχή Ποντοκερασιάς αποτελεί κοιτασματολογικό στόχο έργου ερευνητικών γεωτρήσεων που θα υλοποιήσει το ΙΓΜΕ στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ στην επόμενη τριετία.
Χρυσός- Au
Τα συνολικά βεβαιωμένα αποθέματα χρυσού στην Ελλάδα ανέρχονται περίπου σε 396 τόννους που αναφέρονται και εντοπίζονται στους παρακάτω μεταλλογενετικούς τύπους.
• Μεσοθερμικός/Πολυμεταλλικός χρυσός με 143 τόννους που περιέχονται μαζί με Pb, Zn και Ag στα μικτά θειούχα μεταλλεύματα Ολυμπιάδας Χαλκιδικής.
• Πορφυρικός χρυσός με 161 τόννους που συνθέτουν μαζί με τον χαλκό το μεταλλικό περιεχόμενο του κοιτάσματος Σκουριών.
• Επιθερμικός χρυσός με τους 92 τόννους που μετρήθηκαν να αποτελούν μοναδικό οικονομικό στόχο των κοιτασμάτων Σαππών, Ροδόπης και Περάματος, Έβρου.
• Υπεργενετικός/Λειμωνιτικός χρυσός που με περιεκτικότητες περίπου 17 γρ/τόνο Au εμπλουτίζεται και φιλοξενείται σε σιδηρούχες ζώνες οξείδωσης περιοχών του ορεινού όγκου Αγκίστρου και αποτελεί νέο δυναμικό κοιτασματολογικό στόχο του ΙΓΜΕ στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ, για τον εντοπισμό γεωλογικών αποθεμάτων 5 εκ. τόννων με περιεχόμενο χρυσό 20 τόννους περίπου.
• Προσχωσιγενής χρυσός που φιλοξενείται σε προσχωσιγενείς αποθέσεις ποτάμιων ιζημάτων με υπολογισμένο κοιτασματολογικό δυναμικό 6,5 τόννων Au, με βάση έρευνες του ΙΓΜΕ, στις περιοχές Φιλιούρη ποταμού (Ροδόπης), Γαλλικού ποταμού (Κιλκίς) και Νιγρίτας (Σερρών).
Η ανάκτηση του πολυμεταλλικού και του πορφυρικού χρυσού θα γίνεται με την πυρομεταλλουργική μέθοδο της ακαριαίας τήξης (flash smelting), που είναι κατάλληλη και χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα διεθνώς μόνο για την παραγωγή χαλκού, ενώ του επιθερμικού χρυσού θα γίνεται με τη μέθοδο της κυάνωσης.
Το μεταλλογενετικό περιβάλλον στην Β. Ελλάδα είναι ιδιαίτερα ευνοϊκό για τον σχηματισμό εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων μεταλλικών ορυκτών. Ειδικότερα ο συνδυασμός πολυμεταλλικών / πορφυρικών / επιθερμικών τύπων που παράγει διαμορφώνει κατάλληλες συνθήκες για τον εντοπισμό πλούσιων και δυναμικών κοιτασμάτων χρυσού. Ο χρυσός αποτελεί στρατηγικής σημασίας ΟΠΥ για την βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας και παραμένει στις προτεραιότητες κοιτασματολογικής έρευνας του ΙΓΜΕ στα επόμενα χρόνια.
Μαγγάνιο- Mn
Οι μεταλλοφορίες μαγγανίου είναι αποτέλεσμα διεργασιών οξείδωσης συγκεκριμένων θειούχων ορυκτών και πετρωμάτων. Με βάση κοιτασματολογικές έρευνες και γεωτρήσεις του ΙΓΜΕ προκύπτει σχετικά περιορισμένο μεταλλευτικό δυναμικό σε περιοχές της Δράμας, όπου στο παρελθόν υπήρξε εκτεταμένη μεταλλευτική παραγωγή πυρολουσιτικού μαγγανίου battery grade, και της Χαλκιδικής, όπου στην Βαρβάρα εντοπίσθηκαν 2.000.000 τόννοι με 24-29 % MnO2, 7,3 γρ/τόννο Ag, 1,4 γρ/τόννο Au. Το τελευταίο μπορεί κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις να αποτελέσει στόχο παραγωγικού ενδιαφέροντος.
Υφιστάμενο κοιτασματολογικό δυναμικό και προοπτικές
Η δυναμική παρουσία κοιτασματολογικών συγκεντρώσεων ΜΕΟΠΥ, συμπεριλαμβανομένων των μεταλλικών, των βιομηχανικών, των λατομικών (διακοσμητικά πετρώματα, δομικοί λίθοι) και αδρανών ορυκτών αποτελεί μοναδικό αναπτυξιακό πλεονέκτημα για την Ελλάδα. Με βάση προηγούμενες εργασίες κοιτασματολογικής έρευνας του ΙΓΜΕ τα διαθέσιμα δεδομένα για τις περισσότερες ΜΕΟΠΥ της περιοχής τεκμηριώνουν σε μεγάλο βαθμό το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον για την περαιτέρω πλουτοπαραγωγική τους αξιοποίηση.
Μεταλλικά ορυκτά
Οι κοιτασματολογικές περιοχές και τα οικονομοτεχνικά μεγέθη των κυριότερων μεταλλικών ορυκτών της χώρας αποτελούν «εν δυνάμει» πρώτες ύλες και εμπορεύσιμα προϊόντα της εξορυκτικής και μεταλλουργικής παραγωγής στα ενεργά σήμερα μεταλλευτικά κέντρα, αλλά και στις περιπτώσεις βιομηχανικής αξιοποίησης και εκμετάλλευσης πρόσθετων μεταλλευμάτων. Τα μεταλλικά ορυκτά συνδέονται με συγκεκριμένους κοιτασματολογικούς τύπους, γεγονός που διαμορφώνει σε μεγάλο τις οικονομικές τους προοπτικές σε σχέση με την ανάκτηση των παρακάτω μετάλλων.
Νικέλιο-Ni
Τα κοιτάσματα των σιδηρονικελιούχων λατεριτών, που εξορύσσονται από την ΛΑΡΚΟ στην Στερεά και Β. Ελλάδα, αποτελούν την πρώτη ύλη για την μεταλλουργική παραγωγή νικελίου στο εργοστάσιο της εταιρίας στην Λάρυμνα. Στα συνολικά 90 εκ. τόνους εκμεταλλεύσιμα και αξιοποιήσιμα αποθέματα με περίπου 1,10 % Ni περιλαμβάνονται τα ενεργά μεταλλεία Καστοριάς, Εύβοιας, Βοιωτίας. Περιοχές με δυναμικά αποθέματα από έρευνες του ΙΓΜΕ και της ΛΑΡΚΟ στο Βέρμιο τεκμηριώνουν περαιτέρω κοιτασματολογικούς στόχους στην ευρύτερη δυτική Μακεδονία. Συνολικά, τα βέβαια γεωλογικά αποθέματα των σιδηρονικελιούχων μεταλλευμάτων της Ελλάδας ανέρχονται περίπου σε 160.000.000 τόνους με μέση περιεκτικότητα 0,87% Ni. Τα λατεριτικά αυτά αποθέματα χαρακτηρίζονται φτωχά και μη αξιοποιήσιμα με την πυρομεταλλουργική μέθοδο θεωρούνται όμως αξιοποιήσιμα με την υδρομεταλλουργική μέθοδο και στην βάση αυτή ενδέχεται να αποτελέσουν αντικείμενο μελλοντικής εκμετάλλευσης.
Αλουμίνιο-Al
Η παραγωγή αλουμινίου πραγματοποιείται στις μεταλλουργικές εγκαταστάσεις του Αλουμινίου της Ελλάδος από βωξιτικά κοιτάσματα που εξορύσσονται σε μεταλλεία των εταιριών S&B Βιομηχανικά Ορυκτά Α.Ε., Δελφοί-Δίστομον Α.Μ.Ε και ΕΛΜΙΝ Μεταλλευτικές Επιχειρήσεις που λειτουργούν στην Φωκίδα και Φθοιώτιδα. Η περιεκτικότητες του Βωξίτη σε αλουμίνιο κυμαίνονται από 54 μέχρι 66%. Τα βέβαια αποθέματα βωξίτη της Ελλάδας ανέρχονται περίπου σε 130.000.000 τόννους και η ετήσια παραγωγή ξεπερνά τους 2.400.000 τόννους. Η ετήσια παραγωγή αλουμίνας ανέρχεται σε 782.000 τόννους από τους οποίους οι 480.000 τόννοι επεξεργάζονται για παραγωγή αλουμινίου και οι υπόλοιποι εξάγονται ή διατίθενται στην αγορά όπως έχουν. Η ετήσια παραγωγή αλουμινίου ανέρχεται σε 165.000 τόννους, από τους οποίους οι 95.000 εξάγονται και οι 70.000 τόννοι διατίθενται στην ελληνική αγορά. Η Ελλάδα κατέχει σημαντική θέση όχι μόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και παγκοσμίως καθώς είναι μια από τις σημαντικότερες βωξιτοπαραγωγές χώρες. Η διατήρηση της συγκεκριμένης παρουσίας και στο μέλλον θα εξαρτηθεί από την διασφάλιση βιώσιμου αποθεματικού δυναμικού σε σχέση με την υλοποίηση διαχρονικής ερευνητικής δραστηριότητας για τον εντοπισμό νέων κοιτασμάτων βωξίτη.
Χρώμιο (Cr)
Τα κοιτάσματα χρωμίτη αποτελούν την πρώτη ύλη για την μεταλλουργική παραγωγή χρωμίου. Την περίοδο 1936-1990 εξορύχθηκαν 2,6 εκ. τόνοι, με περιεκτικότητες 15-40% Cr2O3, από μεταλλεύματα της περιοχής Βούρινου (Κοζάνη). Σύμφωνα με έρευνες του ΙΓΜΕ τα διαθέσιμα αποθέματα στην ίδια περιοχή ανέρχονται σε περίπου 3 εκ. τόνους με ανάλογα ποιοτικά και δομικά χαρακτηριστικά. Στο Ξερολίβαδο (Κοζάνη) υπάρχουν 1 εκ. τόνοι βεβαιωμένα αποθέματα με 25% Cr2O3 (170.000 τόνοι Cr). Κοιτασματολογικό ενδιαφέρον εντοπίζεται και στα υπερβασικά πετρώματα που αναπτύσσονται και εξελίσσονται με ΒΔ διεύθυνση στο εσωτερικό της οροσειράς Πίνδου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί κοίτασμα στην περιοχή Ερέτριας Φαρσάλων που στο παρελθόν υπήρξε αντικείμενο εκμετάλλευσης, γνωστό περισσότερο σαν μεταλλείο Τσαγκλί.
Λευκόλιθος (Mg)
Το αποθεματικό δυναμικό στα μεταλλεία Γερακινής (Χαλκιδική), όπου δραστηριοποιείται η εταιρία «Ελληνικοί Λευκόλιθοι», εκτιμάται σε ~30.000.000 τόνους. Αφορά σε αποθέματα που με την παρούσα παραγωγική διαδικασία θεωρούνται οικονομικά εκμεταλλεύσιμα και όχι στα «εν δυνάμει»» συνολικά αποθέματα. Σήμερα η εταιρία αποτελεί τη μοναδική παραγωγό εταιρία Μαγνησίας στην Ελλάδα , την μεγαλύτερη εξαγωγική επιχείρηση Μαγνησίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την μεγαλύτερη σε πωλήσεις Καυστικής Μαγνησίας παγκοσμίως. Υπάρχει συνεργασία με το ΙΓΜΕ στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου ProMine για την αξιοποίηση ολιβινικών στείρων στην παραγωγή νάνο-πυριτίου. Οριακά εκμεταλλεύσιμα αποθέματα εντοπίζονται επίσης στις περιοχές Αρχάγγελου-Ψηλής Ράχης και Κάκαβου-Τρούπης στην Εύβοια.
Μικτά θειούχα βασικών μετάλλων-Pb, Zn (Au, Ag)
Η παραγωγική εκμετάλλευση περιορίζεται σήμερα στο κοίτασμα των Μαύρων Πετρών στην περιοχή Στρατονίκης με διαθέσιμο αποθεματικό δυναμικό 2,12 εκατ. τόννων μικτού θειούχου μεταλλεύματος και περιεκτικότητες 7,62% Pb, 10,25% Zn, 179g/t Ag. Η τρέχουσα εξορυκτική παραγωγή του μεταλλείου ανέρχεται περίπου σε 200.000 τόννους ενώ στο εργοστάσιο εμπλουτισμού Στρατωνίου, παράγονται ετησίως 25.300 τόννοι αργυρούχου συμπυκνώματος μολύβδου (γαληνίτη) και 42.100 τόννοι συμπυκνώματος ψευδαργύρου (σφαλερίτη) οι οποίοι στο σύνολό τους πωλούνται σε μεταλλουργίες του εξωτερικού. Με την ενδεχόμενη επέκταση της εξορυκτικής δραστηριότητας στο μεταλλείο Ολυμπιάδας και τον εντοπισμό νέων αποθεμάτων μικτών θειούχων στην περιοχή Πιάβιτσας εκτιμάται ότι τα προϊόντα που θα προκύψουν σε όλη την διάρκεια της παραγωγικής εκμετάλλευσης θα ξεπεράσουν τους 920.000 τόννους συμπυκνώματος μολύβδου, 1.560.000 τόννους συμπυκνώματος ψευδαργύρου και 350.000 τόννους χρυσοφόρου συμπυκνώματος σιδηροπυρίτη / αρσενοπυρίτη. Πέρα της ΒΑ Χαλκιδικής, κοιτασματολογικές έρευνες του ΙΓΜΕ σε άλλες περιοχές της χώρας, όπως στους Μολάους (Λακωνίας), στο Πολυκάστρο (Κιλκίς), στις Θέρμες (Ξάνθης) και Αισύμης (Έβρου), εντόπισαν πρόσθετο αποθεματικό δυναμικό 1.500.000 τόννων Pb+Zn και 515 τόννων Ag, γεγονός που διασφαλίζει την κοιτασματολογική βιωσιμότητα και καθιστά την παραγωγική εκμετάλλευση μικτών θειούχων βασικών μετάλλων στρατηγικής σημασίας για την χώρα.
Χαλκός-Cu (Au)
Οικονομικές συγκεντρώσεις χαλκού στην Ελλάδα εντοπίζονται στα κοιτάσματα πορφυρικού τύπου που πολύ συχνά συνοδεύονται και από υψηλές περιεκτικότητες χρυσού. Στην περιοχή Σκουριών της ΒΑ Χαλκιδικής έχουν εντοπισθεί εκμεταλλεύσιμα αποθέματα 153,6 εκ. τόννων. με μέση περιεκτικότητα 0,89 g/t Au, 0,56% Cu και 2 gr/tn Ag, από τα οποία προβλέπεται να παραχθούν καθ’ όλη τη διάρκεια της εκμετάλλευσης περίπου 2.500.000 τόννοι συμπυκνώματος χαλκού-χρυσού. Ανάλογου τύπου μεταλλοφορίες απαντώνται στις περιοχές Βάθης, Γερακαριού, Μυλοχωρίου και Ποντοκερασιάς του Κιλκίς, και Φισώκας της ΒΑ Χαλκιδικής. Το συνολικό παραγωγικό δυναμικό στις Σκουριές ανέρχεται σε
161 τόννους Au και 1.043.000 τόννους Cu, ενώ ο εντοπισμός δυναμικών αποθεμάτων 300.000 τόννων Cu και 40 τόννων Au στην περιοχή Ποντοκερασιάς αποτελεί κοιτασματολογικό στόχο έργου ερευνητικών γεωτρήσεων που θα υλοποιήσει το ΙΓΜΕ στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ στην επόμενη τριετία.
Χρυσός- Au
Τα συνολικά βεβαιωμένα αποθέματα χρυσού στην Ελλάδα ανέρχονται περίπου σε 396 τόννους που αναφέρονται και εντοπίζονται στους παρακάτω μεταλλογενετικούς τύπους.
• Μεσοθερμικός/Πολυμεταλλικός χρυσός με 143 τόννους που περιέχονται μαζί με Pb, Zn και Ag στα μικτά θειούχα μεταλλεύματα Ολυμπιάδας Χαλκιδικής.
• Πορφυρικός χρυσός με 161 τόννους που συνθέτουν μαζί με τον χαλκό το μεταλλικό περιεχόμενο του κοιτάσματος Σκουριών.
• Επιθερμικός χρυσός με τους 92 τόννους που μετρήθηκαν να αποτελούν μοναδικό οικονομικό στόχο των κοιτασμάτων Σαππών, Ροδόπης και Περάματος, Έβρου.
• Υπεργενετικός/Λειμωνιτικός χρυσός που με περιεκτικότητες περίπου 17 γρ/τόνο Au εμπλουτίζεται και φιλοξενείται σε σιδηρούχες ζώνες οξείδωσης περιοχών του ορεινού όγκου Αγκίστρου και αποτελεί νέο δυναμικό κοιτασματολογικό στόχο του ΙΓΜΕ στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ, για τον εντοπισμό γεωλογικών αποθεμάτων 5 εκ. τόννων με περιεχόμενο χρυσό 20 τόννους περίπου.
• Προσχωσιγενής χρυσός που φιλοξενείται σε προσχωσιγενείς αποθέσεις ποτάμιων ιζημάτων με υπολογισμένο κοιτασματολογικό δυναμικό 6,5 τόννων Au, με βάση έρευνες του ΙΓΜΕ, στις περιοχές Φιλιούρη ποταμού (Ροδόπης), Γαλλικού ποταμού (Κιλκίς) και Νιγρίτας (Σερρών).
Η ανάκτηση του πολυμεταλλικού και του πορφυρικού χρυσού θα γίνεται με την πυρομεταλλουργική μέθοδο της ακαριαίας τήξης (flash smelting), που είναι κατάλληλη και χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα διεθνώς μόνο για την παραγωγή χαλκού, ενώ του επιθερμικού χρυσού θα γίνεται με τη μέθοδο της κυάνωσης.
Το μεταλλογενετικό περιβάλλον στην Β. Ελλάδα είναι ιδιαίτερα ευνοϊκό για τον σχηματισμό εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων μεταλλικών ορυκτών. Ειδικότερα ο συνδυασμός πολυμεταλλικών / πορφυρικών / επιθερμικών τύπων που παράγει διαμορφώνει κατάλληλες συνθήκες για τον εντοπισμό πλούσιων και δυναμικών κοιτασμάτων χρυσού. Ο χρυσός αποτελεί στρατηγικής σημασίας ΟΠΥ για την βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας και παραμένει στις προτεραιότητες κοιτασματολογικής έρευνας του ΙΓΜΕ στα επόμενα χρόνια.
Μαγγάνιο- Mn
Οι μεταλλοφορίες μαγγανίου είναι αποτέλεσμα διεργασιών οξείδωσης συγκεκριμένων θειούχων ορυκτών και πετρωμάτων. Με βάση κοιτασματολογικές έρευνες και γεωτρήσεις του ΙΓΜΕ προκύπτει σχετικά περιορισμένο μεταλλευτικό δυναμικό σε περιοχές της Δράμας, όπου στο παρελθόν υπήρξε εκτεταμένη μεταλλευτική παραγωγή πυρολουσιτικού μαγγανίου battery grade, και της Χαλκιδικής, όπου στην Βαρβάρα εντοπίσθηκαν 2.000.000 τόννοι με 24-29 % MnO2, 7,3 γρ/τόννο Ag, 1,4 γρ/τόννο Au. Το τελευταίο μπορεί κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις να αποτελέσει στόχο παραγωγικού ενδιαφέροντος.
Δευτέρα 13 Ιουνίου 2011
Βιώσιμος ορυκτός πλούτος σημαίνει πράσινη ανάπτυξη
Η τρεις πυλώνες της Πρωτοβουλίας για τις Πρώτες Ύλες (ΠΠΥ) επανέφεραν τις Ορυκτές Πρώτες Ύλες (ΟΠΥ) στο επίκεντρο της αναπτυξιακής ατζέντας της Ευρώπης. Στην διαδικασία εξειδίκευσης και εφαρμογής στρατηγικών επιλογών για την ολοκληρωμένη αξιοποίηση των πρωτογενών και δευτερογενών κοιτασματολογικών πηγών της Ευρώπης, εκδόθηκαν δύο τεχνικές εκθέσεις με κατευθυντήριες γραμμές και όρους για τα κράτη μέλη. Η πρώτη, στην οποία ήμουν και εγώ προσωπικά συντάκτης, ανέδειξε τις βέλτιστες πρακτικές για τον εξορθολογισμό των συνθηκών εκμετάλλευσης των ΟΠΥ της Ευρώπης, ενώ η δεύτερη διαχώρισε και χαρακτήρισε 14 ορυκτά σαν κρίσιμα για την Ευρώπη. Αυτή την περίοδο βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης για την ανάδειξη και δρομολόγηση Ευρωπαϊκών συμπράξεων καινοτομίας σχετικά με την βιώσιμη αξιοποίηση του Ορυκτού Πλούτου της Ευρώπης. Το ευρωπαϊκό έργο ProMine, στο οποίο συμμετέχει και η χώρα μας, στοχεύει στην αποθεματική αύξηση των διαθέσιμων πρωτογενών και δευτερογενών πηγών ΟΠΥ της Ευρώπης μέσα από εφαρμογές καινοτόμων τεχνολογιών κοιτασματολογικής έρευνας και περιβαλλοντικής διαχείρισης, σε συνδυασμό με την παραγωγή νανο-προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Σήμερα η εξορυκτική και μεταλλευτική δραστηριότητα διαθέτει κατάλληλες τεχνολογίες για να ελαχιστοποιεί και να λύνει τα προβλήματα που δημιουργεί. Σ’ αυτό συμβάλλουν επίσης τα αυστηρά κανονιστικά μέτρα και οι οδηγίες καθώς και οι επιμέρους πολιτικές που έχουν θεσπισθεί από την Ε.Ε. και οι οποίες βέβαια οφείλουν να εφαρμόζονται και να τηρούνται. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Οδηγία για την διαχείριση των μεταλλευτικών αποβλήτων που από το 2006, μαζί με την έκθεση για τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές, αποτελούν πλέον σημαντική δέσμευση και υποχρέωση για την παραγωγική λειτουργία κάθε εξορυκτικού έργου.
Ανήκω σε αυτούς που εδώ και 20 χρόνια πιστεύουν στην προοπτική αξιοποίησης του ελληνικού Ορυκτού Πλούτου, και αυτό δεν αποτελεί μια θεωρητική και αποσπασματική προσέγγιση, αλλά είναι αποτέλεσμα συστηματικής και μεθοδολογικής ενασχόλησης με εργασίες πεδίου, εργαστηριακές αναλύσεις και μελέτες οικονομικής γεωλογίας, στο πλαίσιο υλοποίησης έργων κοιτασματολογικής έρευνας σε πολλές περιοχές της Β. Ελλάδας, συμπεριλαμβανομένης της ΒΑ Χαλκιδικής, όπου με τις σημερινές τιμές και τα εμπορεύσιμα μέταλλα και προϊόντα εμπλουτισμού που θα προκύψουν η συνολική αξία των γνωστών μεταλλευμάτων ξεπερνά τα 13 δισ. ευρώ. Γνωρίζω γενικά ότι το βεβαιωμένο μεταλλευτικό δυναμικό, αλλά πολύ περισσότερο τα προγνωστικά και «εν δυνάμει» κοιτασματολογικά αποθέματα, αποτελούν μία βιώσιμα αξιοποιήσιμη και ανταγωνιστική πλουτοπαραγωγική πηγή για την Ελλάδα, ικανή να αλλάξει γρήγορα και αποτελεσματικά τα αναπτυξιακά της δεδομένα, προσδίδοντας μεταξύ άλλων χαρακτηριστικά υψηλής προστιθέμενης αξίας στην περιφερειακή οικονομία και την τοπική κοινωνία. Σε κάθε περίπτωση σε πολύ λίγα σημεία του πλανήτη, ή αν θέλετε πολύ λίγες χώρες, θα άφηναν αναξιοποίητα ανάλογα μεταλλευτικά μεγέθη ή ακόμη και λιγότερο πλούσια κοιτάσματα, όπως για παράδειγμα συμβαίνει με την έντονη παραγωγική εκμετάλλευση μικρότερων κοιτασμάτων που παρατηρείται στην Σουηδία και την Φινλανδία. Το πρόβλημα σήμερα δεν είναι τόσο η διαχείριση και αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων αλλά ο εντοπισμός κοιτασμάτων με πλούσιο μεταλλευτικό δυναμικό που διασφαλίζει εκμεταλλεύσιμα αποθέματα.
Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) συνιστά ένα ολοκληρωμένο εργαλείο επιστημονικών, μεθοδολογικών και διοικητικών προσεγγίσεων που καλούνται να διαμορφώσουν και να καθορίσουν το πλαίσιο ορθολογικής και της βέλτιστης δυνατής αξιοποίησης ενός κοιτάσματος, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγικής λειτουργίας, αλλά και των διαδικασιών αποτελεσματικού ελέγχου, παρακολούθησης και αποκατάστασης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Είναι πολύ πιθανό μια ΜΠΕ να μην απαντά πειστικά σε όλα τα ζητήματα και προβλήματα στα οποία αναφέρεται. Το περιεχόμενο της όμως αναδεικνύει αξιόπιστους και παράλληλα πρακτικούς μηχανισμούς που δίνουν την δυνατότητα λειτουργικών διαφοροποιήσεων και αλλαγών, τεχνολογικών παρεμβάσεων και δυναμικών λύσεων, με στόχο την διαρκή βελτίωση της παραγωγικής διαδικασίας και της διαχείρισης του περιβάλλοντος. Άλλωστε η όποια ανθρωπογενής δραστηριότητα, αναπτυξιακό πρόγραμμα ή βιομηχανικό έργο, συνοδεύονται από προβλήματα και αστοχίες που απαιτούν καθημερινή επαγρύπνηση και αποτελεσματικές λύσεις. Τα προβλήματα υπάρχουν ή δημιουργούνται και εμείς είμαστε εδώ (επιστήμονες, εργαζόμενοι και πολίτες) για να τα αντιμετωπίζουμε. Και βέβαια υπάρχει και η θέσπιση αυστηρών περιβαλλοντικών όρων, των οποίων η τήρηση επιβάλλεται να ελέγχεται, σε όλη την διάρκεια της μεταλλευτικής δραστηριότητας για να θωρακισθεί με τον τρόπο αυτό ακόμη περισσότερο το φυσικό και ανθρώπινο περιβάλλον της περιοχής.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η διαπίστωση σταδιακής βελτίωσης συγκεκριμένων περιβαλλοντικών δεικτών στην περίπτωση παραγωγικής λειτουργίας του μεταλλείου Μαύρων Πετρών και των εγκαταστάσεων Στρατωνίου, στη βάση των περιβαλλοντικών όρων που επιβλήθηκαν, την τήρηση των οποίων ανέλαβε να ελέγχει και να παρακολουθεί ανεξάρτητη επιστημονική επιτροπή πλαισιωμένη από εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης και της εταιρίας.
Είναι γεγονός ότι η εξορυκτική και μεταλλευτική δραστηριότητα έχουν στο παρελθόν δημιουργήσει και επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Αυτό συνέβαινε βέβαια και με άλλες ανθρωπογενείς δραστηριότητες, αφού όλες εντάσσονταν και ήταν μέρος ενός στρεβλού αναπτυξιακού μοντέλου με χαρακτηριστικά ανορθόδοξης εκμετάλλευσης, κακών εργασιακών συνθηκών και έλλειψης μέτρων και ελέγχου στα θέματα περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας. Τίποτα από αυτά δεν ισχύει σήμερα ή τουλάχιστον η εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου γίνεται με άλλους διαφορετικούς όρους που επιβάλλουν τον σεβασμό στον άνθρωπο και στο περιβάλλον και υπηρετούν με βιώσιμο τρόπο ένα μοντέλο ανάπτυξης, που εμείς επιλέξαμε και τελικά καταλήξαμε, για να μπορεί να ανταποκρίνεται στις καθημερινές ανάγκες και απαιτήσεις που έχουμε. Όπως προανέφερα σε ότι αφορά στην μεταλλευτική δραστηριότητα, σαν ευρωπαίοι πολίτες διαμορφώσαμε ένα πλαίσιο με θεσμούς, κανονισμούς, μέτρα και νέες τεχνολογίες για να διασφαλίσουμε τη δυνατόν αρτιότερη παραγωγική της λειτουργία. Ακόμη, δημιουργήσαμε νέες επαγγελματικές κατευθύνσεις στην ανώτατη εκπαίδευση για να υποστηρίξουμε επιστημονικά όλες τις νέες προκλήσεις και απαιτήσεις που προκύπτουν και διαμορφώνονται από τις νέες θεσμικές και λειτουργικές συνθήκες της μεταλλευτικής παραγωγής. Γεωλόγοι με γνώσεις στις νέες τεχνολογίες κοιτασματολογικής και περιβαλλοντικής έρευνας, περιβαλλοντολόγοι και τεχνολόγοι περιβάλλοντος, μηχανικοί μεταλλείων και μεταλλειολόγοι με γνώσεις στα σύγχρονα μεταλλευτικά έργα, μεταλλουργοί και χημικοί μηχανικοί με γνώσεις στις καινοτόμες τεχνολογίες, πολιτικοί μηχανικοί με ειδικότητα στα περιβαλλοντικά έργα και άλλες ειδικότητες από άλλες βαθμίδες εκπαίδευσης, μαζί με την παρουσία μιας νέας γενιάς μεταλλωρύχων. Όλο αυτό το νέο επιστημονικό και εργασιακό δυναμικό γνώσης και πολυδιάστατων ικανοτήτων και δεξιοτήτων το δημιουργήσαμε για να συνεχίζουμε να διανύουμε την τρέχουσα αναπτυξιακή εξέλιξη με ορθολογιστικό, τεκμηριωμένο και ρεαλιστικό τρόπο. Άλλωστε τα προβλήματα, οι κίνδυνοι, το περιβάλλον δεν είναι μόδα ούτε μπορούν να αποτελούν αντικείμενα πολιτικής εκμετάλλευσης, πυρήνων εξουσίας στην δημόσια διοίκηση ή μικρής κλίμακας σκοπιμοτήτων. Εκτός και αν απορρίπτουμε την επιστημονική γνώση, οπότε είναι λάθος που υπάρχουν οι προαναφερόμενες ειδικότητες και άρα είτε τις καταργούμε αύριο ή αφήνουμε το εκπαιδευτικό σύστημα να παράγει ανέργους. Όπου και αν κοιτάξει κανείς σήμερα, πολύ δύσκολα θα διαπιστώσει περιπτώσεις στις οποίες ενεργά μεταλλευτικά κέντρα δημιουργούν κάτω από κανονικές συνθήκες λειτουργίας ανεξέλεγκτες ή μη αντιστρέψιμες επιπτώσεις στο περιβάλλον και τον άνθρωπο. Αντίθετα τα εγκαταλειμμένα μεταλλεία αποτελούν συχνά πηγές ρύπανσης για τους περιβάλλοντες φυσικούς αποδέκτες. Οι λόγοι είναι αυτονόητοι και δεν χρειάζεται να διευκρινισθούν περαιτέρω.
Στην περιοχή της ΒΑ Χαλκιδικής η προγενέστερη μεταλλευτική δραστηριότητα άφησε αρκετά ανοικτά προβλήματα που σταδιακά βρίσκουν την λύση τους, όχι μόνο γιατί αυτό επιβάλλεται αλλά γιατί μπορούν και πρέπει να λυθούν. Από την άλλη πλευρά με μια απλή παρατήρηση μπορεί να πει κανείς ότι ο χαρακτηρισμός της περιοχής σαν μεταλλευτικής έχει κατά κάποιο τρόπο συμβάλλει στην διαφύλαξη και διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος, με την σημερινή έκταση του πράσινου και του δάσους. Δεν έχει παρά να δει κανείς την κατάληψη των ακτών από το Στρατώνι μέχρι την Ιερισσό και τα Νέα Ρόδα με κάθε είδος οικισμών. Άραγε αυτή είναι η πολυδιαφημιζόμενη τουριστική ανάπτυξη? Αλήθεια πόσες θέσεις εργασίας δημιουργεί? Ποια είναι η προστιθέμενη κοινωνική και οικονομική αξία? Ποιες και πόσες ευκαιρίες απασχόλησης προσφέρει στους νέους επαγγελματίες μεταξύ των οποίων η ανεργία καλπάζει και προβλέπεται να αγγίξει το 1 εκ. μέχρι τέλος του χρόνου? Προσωπικά πιστεύω στην πολυδιάστατη αναπτυξιακή προοπτική μιας περιοχής με την δυνατότητα να αξιοποιεί όλα τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτει. Παραδείγματα πετυχημένων συνδυασμών υπάρχουν πολλά και στην Ελλάδα και αλλού, όπως στην Ισπανία, Στην Πορτογαλία και Στην Φιλανδία. Στην τελευταία το μεταλλείο χρυσού στο Κίτιλε συνυπάρχει και είναι μετά δύο χρόνια παραγωγικής λειτουργίας, ήδη ανταγωνιστικό με την εδώ και χρόνια εδραιωμένη τουριστική βιομηχανία του Αϊ Βασίλη στην ίδια περιοχή.
Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι οι σκεπτόμενοι άνθρωποι και οι πραγματικά ενδιαφερόμενοι πολίτες μπορούν να διαμορφώσουν εμπεριστατωμένη άποψη και να συμβάλλουν καθοριστικά και ουσιαστικά στην λειτουργική βελτίωση ενός μεταλλευτικού έργου. Συχνά όμως περιορίζονται σε μια προκατηλλειμένη αρχική εντύπωση και εκτίμηση στοιχείων, και σε ένα προδεδικασμένο τελικό αποτέλεσμα. Αποφεύγουν να αναφέρονται στο ενδιάμεσο και κυριότερο στάδιο στο οποίο εντάσσονται τα μέτρα πρόληψης, οι μέθοδοι παραγωγής, η συστηματική παρακολούθηση και έλεγχος των περιβαλλοντικών παραμέτρων, οι τεχνολογίες διαχείρισης του περιβάλλοντος. Ακριβώς δηλαδή στα θέματα αυτά που απαιτείται εξειδικευμένη γνώση και επιστημονική τεκμηρίωση. Γενικά στις προσεγγίσεις που εκδηλώνονται υπάρχουν αντιδρώντες που προβάλλουν υποθέσεις βάση ενός συγκεκριμένου κινδυνολογικού πλαισίου και εικονικών σεναρίων, οι διαφόρων ειδικοτήτων επιστήμονες που ερμηνεύουν επιλεκτικά και σε θεωρητική βάση τα στοιχεία, και οι σχετικοί και άμεσα εμπλεκόμενοι επιστήμονες που παρουσιάζουν την πραγματική κατάσταση και τα στοιχεία που μπορούν να αξιοποιηθούν πρακτικά και αποτελεσματικά. Γενικά οι αντιδρώντες συμπεριφέρονται σαν αυτούς που διαβάζουν με το παραμικρό το βιβλίο του γιατρού και καταλήγουν κάθε φορά στην χειρότερη διάγνωση, αγνοώντας τις απόψεις των ειδικών για τις δυνατότητες θεραπείας και αντιμετώπισης του εκάστοτε προβλήματος.
Είναι βέβαιο πως η καθυστέρηση στην αξιοποίηση βιώσιμων πλουτοπαραγωγικών πηγών, όπως είναι τα ορυκτά αφαιρούν την δυνατότητα της χώρας να αλλάξει ριζικά τα σημερινά αναπτυξιακά της δεδομένα εκμεταλλευόμενη τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα.
Τέλος, όπως εύκολα προκύπτει από τα παραπάνω, η αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου δημιουργεί ανταγωνιστική οικονομία, προσφέρει σταθερή απασχόληση και προστατεύει το περιβάλλον. Με άλλα λόγια διασφαλίζει με απόλυτο τρόπο τους όρους της Βιώσιμης ή όπως ορισμένοι αρέσκονται να αποκαλούν Πράσινης Ανάπτυξης.
Σήμερα η εξορυκτική και μεταλλευτική δραστηριότητα διαθέτει κατάλληλες τεχνολογίες για να ελαχιστοποιεί και να λύνει τα προβλήματα που δημιουργεί. Σ’ αυτό συμβάλλουν επίσης τα αυστηρά κανονιστικά μέτρα και οι οδηγίες καθώς και οι επιμέρους πολιτικές που έχουν θεσπισθεί από την Ε.Ε. και οι οποίες βέβαια οφείλουν να εφαρμόζονται και να τηρούνται. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Οδηγία για την διαχείριση των μεταλλευτικών αποβλήτων που από το 2006, μαζί με την έκθεση για τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές, αποτελούν πλέον σημαντική δέσμευση και υποχρέωση για την παραγωγική λειτουργία κάθε εξορυκτικού έργου.
Ανήκω σε αυτούς που εδώ και 20 χρόνια πιστεύουν στην προοπτική αξιοποίησης του ελληνικού Ορυκτού Πλούτου, και αυτό δεν αποτελεί μια θεωρητική και αποσπασματική προσέγγιση, αλλά είναι αποτέλεσμα συστηματικής και μεθοδολογικής ενασχόλησης με εργασίες πεδίου, εργαστηριακές αναλύσεις και μελέτες οικονομικής γεωλογίας, στο πλαίσιο υλοποίησης έργων κοιτασματολογικής έρευνας σε πολλές περιοχές της Β. Ελλάδας, συμπεριλαμβανομένης της ΒΑ Χαλκιδικής, όπου με τις σημερινές τιμές και τα εμπορεύσιμα μέταλλα και προϊόντα εμπλουτισμού που θα προκύψουν η συνολική αξία των γνωστών μεταλλευμάτων ξεπερνά τα 13 δισ. ευρώ. Γνωρίζω γενικά ότι το βεβαιωμένο μεταλλευτικό δυναμικό, αλλά πολύ περισσότερο τα προγνωστικά και «εν δυνάμει» κοιτασματολογικά αποθέματα, αποτελούν μία βιώσιμα αξιοποιήσιμη και ανταγωνιστική πλουτοπαραγωγική πηγή για την Ελλάδα, ικανή να αλλάξει γρήγορα και αποτελεσματικά τα αναπτυξιακά της δεδομένα, προσδίδοντας μεταξύ άλλων χαρακτηριστικά υψηλής προστιθέμενης αξίας στην περιφερειακή οικονομία και την τοπική κοινωνία. Σε κάθε περίπτωση σε πολύ λίγα σημεία του πλανήτη, ή αν θέλετε πολύ λίγες χώρες, θα άφηναν αναξιοποίητα ανάλογα μεταλλευτικά μεγέθη ή ακόμη και λιγότερο πλούσια κοιτάσματα, όπως για παράδειγμα συμβαίνει με την έντονη παραγωγική εκμετάλλευση μικρότερων κοιτασμάτων που παρατηρείται στην Σουηδία και την Φινλανδία. Το πρόβλημα σήμερα δεν είναι τόσο η διαχείριση και αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων αλλά ο εντοπισμός κοιτασμάτων με πλούσιο μεταλλευτικό δυναμικό που διασφαλίζει εκμεταλλεύσιμα αποθέματα.
Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) συνιστά ένα ολοκληρωμένο εργαλείο επιστημονικών, μεθοδολογικών και διοικητικών προσεγγίσεων που καλούνται να διαμορφώσουν και να καθορίσουν το πλαίσιο ορθολογικής και της βέλτιστης δυνατής αξιοποίησης ενός κοιτάσματος, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγικής λειτουργίας, αλλά και των διαδικασιών αποτελεσματικού ελέγχου, παρακολούθησης και αποκατάστασης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Είναι πολύ πιθανό μια ΜΠΕ να μην απαντά πειστικά σε όλα τα ζητήματα και προβλήματα στα οποία αναφέρεται. Το περιεχόμενο της όμως αναδεικνύει αξιόπιστους και παράλληλα πρακτικούς μηχανισμούς που δίνουν την δυνατότητα λειτουργικών διαφοροποιήσεων και αλλαγών, τεχνολογικών παρεμβάσεων και δυναμικών λύσεων, με στόχο την διαρκή βελτίωση της παραγωγικής διαδικασίας και της διαχείρισης του περιβάλλοντος. Άλλωστε η όποια ανθρωπογενής δραστηριότητα, αναπτυξιακό πρόγραμμα ή βιομηχανικό έργο, συνοδεύονται από προβλήματα και αστοχίες που απαιτούν καθημερινή επαγρύπνηση και αποτελεσματικές λύσεις. Τα προβλήματα υπάρχουν ή δημιουργούνται και εμείς είμαστε εδώ (επιστήμονες, εργαζόμενοι και πολίτες) για να τα αντιμετωπίζουμε. Και βέβαια υπάρχει και η θέσπιση αυστηρών περιβαλλοντικών όρων, των οποίων η τήρηση επιβάλλεται να ελέγχεται, σε όλη την διάρκεια της μεταλλευτικής δραστηριότητας για να θωρακισθεί με τον τρόπο αυτό ακόμη περισσότερο το φυσικό και ανθρώπινο περιβάλλον της περιοχής.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η διαπίστωση σταδιακής βελτίωσης συγκεκριμένων περιβαλλοντικών δεικτών στην περίπτωση παραγωγικής λειτουργίας του μεταλλείου Μαύρων Πετρών και των εγκαταστάσεων Στρατωνίου, στη βάση των περιβαλλοντικών όρων που επιβλήθηκαν, την τήρηση των οποίων ανέλαβε να ελέγχει και να παρακολουθεί ανεξάρτητη επιστημονική επιτροπή πλαισιωμένη από εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης και της εταιρίας.
Είναι γεγονός ότι η εξορυκτική και μεταλλευτική δραστηριότητα έχουν στο παρελθόν δημιουργήσει και επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Αυτό συνέβαινε βέβαια και με άλλες ανθρωπογενείς δραστηριότητες, αφού όλες εντάσσονταν και ήταν μέρος ενός στρεβλού αναπτυξιακού μοντέλου με χαρακτηριστικά ανορθόδοξης εκμετάλλευσης, κακών εργασιακών συνθηκών και έλλειψης μέτρων και ελέγχου στα θέματα περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας. Τίποτα από αυτά δεν ισχύει σήμερα ή τουλάχιστον η εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου γίνεται με άλλους διαφορετικούς όρους που επιβάλλουν τον σεβασμό στον άνθρωπο και στο περιβάλλον και υπηρετούν με βιώσιμο τρόπο ένα μοντέλο ανάπτυξης, που εμείς επιλέξαμε και τελικά καταλήξαμε, για να μπορεί να ανταποκρίνεται στις καθημερινές ανάγκες και απαιτήσεις που έχουμε. Όπως προανέφερα σε ότι αφορά στην μεταλλευτική δραστηριότητα, σαν ευρωπαίοι πολίτες διαμορφώσαμε ένα πλαίσιο με θεσμούς, κανονισμούς, μέτρα και νέες τεχνολογίες για να διασφαλίσουμε τη δυνατόν αρτιότερη παραγωγική της λειτουργία. Ακόμη, δημιουργήσαμε νέες επαγγελματικές κατευθύνσεις στην ανώτατη εκπαίδευση για να υποστηρίξουμε επιστημονικά όλες τις νέες προκλήσεις και απαιτήσεις που προκύπτουν και διαμορφώνονται από τις νέες θεσμικές και λειτουργικές συνθήκες της μεταλλευτικής παραγωγής. Γεωλόγοι με γνώσεις στις νέες τεχνολογίες κοιτασματολογικής και περιβαλλοντικής έρευνας, περιβαλλοντολόγοι και τεχνολόγοι περιβάλλοντος, μηχανικοί μεταλλείων και μεταλλειολόγοι με γνώσεις στα σύγχρονα μεταλλευτικά έργα, μεταλλουργοί και χημικοί μηχανικοί με γνώσεις στις καινοτόμες τεχνολογίες, πολιτικοί μηχανικοί με ειδικότητα στα περιβαλλοντικά έργα και άλλες ειδικότητες από άλλες βαθμίδες εκπαίδευσης, μαζί με την παρουσία μιας νέας γενιάς μεταλλωρύχων. Όλο αυτό το νέο επιστημονικό και εργασιακό δυναμικό γνώσης και πολυδιάστατων ικανοτήτων και δεξιοτήτων το δημιουργήσαμε για να συνεχίζουμε να διανύουμε την τρέχουσα αναπτυξιακή εξέλιξη με ορθολογιστικό, τεκμηριωμένο και ρεαλιστικό τρόπο. Άλλωστε τα προβλήματα, οι κίνδυνοι, το περιβάλλον δεν είναι μόδα ούτε μπορούν να αποτελούν αντικείμενα πολιτικής εκμετάλλευσης, πυρήνων εξουσίας στην δημόσια διοίκηση ή μικρής κλίμακας σκοπιμοτήτων. Εκτός και αν απορρίπτουμε την επιστημονική γνώση, οπότε είναι λάθος που υπάρχουν οι προαναφερόμενες ειδικότητες και άρα είτε τις καταργούμε αύριο ή αφήνουμε το εκπαιδευτικό σύστημα να παράγει ανέργους. Όπου και αν κοιτάξει κανείς σήμερα, πολύ δύσκολα θα διαπιστώσει περιπτώσεις στις οποίες ενεργά μεταλλευτικά κέντρα δημιουργούν κάτω από κανονικές συνθήκες λειτουργίας ανεξέλεγκτες ή μη αντιστρέψιμες επιπτώσεις στο περιβάλλον και τον άνθρωπο. Αντίθετα τα εγκαταλειμμένα μεταλλεία αποτελούν συχνά πηγές ρύπανσης για τους περιβάλλοντες φυσικούς αποδέκτες. Οι λόγοι είναι αυτονόητοι και δεν χρειάζεται να διευκρινισθούν περαιτέρω.
Στην περιοχή της ΒΑ Χαλκιδικής η προγενέστερη μεταλλευτική δραστηριότητα άφησε αρκετά ανοικτά προβλήματα που σταδιακά βρίσκουν την λύση τους, όχι μόνο γιατί αυτό επιβάλλεται αλλά γιατί μπορούν και πρέπει να λυθούν. Από την άλλη πλευρά με μια απλή παρατήρηση μπορεί να πει κανείς ότι ο χαρακτηρισμός της περιοχής σαν μεταλλευτικής έχει κατά κάποιο τρόπο συμβάλλει στην διαφύλαξη και διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος, με την σημερινή έκταση του πράσινου και του δάσους. Δεν έχει παρά να δει κανείς την κατάληψη των ακτών από το Στρατώνι μέχρι την Ιερισσό και τα Νέα Ρόδα με κάθε είδος οικισμών. Άραγε αυτή είναι η πολυδιαφημιζόμενη τουριστική ανάπτυξη? Αλήθεια πόσες θέσεις εργασίας δημιουργεί? Ποια είναι η προστιθέμενη κοινωνική και οικονομική αξία? Ποιες και πόσες ευκαιρίες απασχόλησης προσφέρει στους νέους επαγγελματίες μεταξύ των οποίων η ανεργία καλπάζει και προβλέπεται να αγγίξει το 1 εκ. μέχρι τέλος του χρόνου? Προσωπικά πιστεύω στην πολυδιάστατη αναπτυξιακή προοπτική μιας περιοχής με την δυνατότητα να αξιοποιεί όλα τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτει. Παραδείγματα πετυχημένων συνδυασμών υπάρχουν πολλά και στην Ελλάδα και αλλού, όπως στην Ισπανία, Στην Πορτογαλία και Στην Φιλανδία. Στην τελευταία το μεταλλείο χρυσού στο Κίτιλε συνυπάρχει και είναι μετά δύο χρόνια παραγωγικής λειτουργίας, ήδη ανταγωνιστικό με την εδώ και χρόνια εδραιωμένη τουριστική βιομηχανία του Αϊ Βασίλη στην ίδια περιοχή.
Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι οι σκεπτόμενοι άνθρωποι και οι πραγματικά ενδιαφερόμενοι πολίτες μπορούν να διαμορφώσουν εμπεριστατωμένη άποψη και να συμβάλλουν καθοριστικά και ουσιαστικά στην λειτουργική βελτίωση ενός μεταλλευτικού έργου. Συχνά όμως περιορίζονται σε μια προκατηλλειμένη αρχική εντύπωση και εκτίμηση στοιχείων, και σε ένα προδεδικασμένο τελικό αποτέλεσμα. Αποφεύγουν να αναφέρονται στο ενδιάμεσο και κυριότερο στάδιο στο οποίο εντάσσονται τα μέτρα πρόληψης, οι μέθοδοι παραγωγής, η συστηματική παρακολούθηση και έλεγχος των περιβαλλοντικών παραμέτρων, οι τεχνολογίες διαχείρισης του περιβάλλοντος. Ακριβώς δηλαδή στα θέματα αυτά που απαιτείται εξειδικευμένη γνώση και επιστημονική τεκμηρίωση. Γενικά στις προσεγγίσεις που εκδηλώνονται υπάρχουν αντιδρώντες που προβάλλουν υποθέσεις βάση ενός συγκεκριμένου κινδυνολογικού πλαισίου και εικονικών σεναρίων, οι διαφόρων ειδικοτήτων επιστήμονες που ερμηνεύουν επιλεκτικά και σε θεωρητική βάση τα στοιχεία, και οι σχετικοί και άμεσα εμπλεκόμενοι επιστήμονες που παρουσιάζουν την πραγματική κατάσταση και τα στοιχεία που μπορούν να αξιοποιηθούν πρακτικά και αποτελεσματικά. Γενικά οι αντιδρώντες συμπεριφέρονται σαν αυτούς που διαβάζουν με το παραμικρό το βιβλίο του γιατρού και καταλήγουν κάθε φορά στην χειρότερη διάγνωση, αγνοώντας τις απόψεις των ειδικών για τις δυνατότητες θεραπείας και αντιμετώπισης του εκάστοτε προβλήματος.
Είναι βέβαιο πως η καθυστέρηση στην αξιοποίηση βιώσιμων πλουτοπαραγωγικών πηγών, όπως είναι τα ορυκτά αφαιρούν την δυνατότητα της χώρας να αλλάξει ριζικά τα σημερινά αναπτυξιακά της δεδομένα εκμεταλλευόμενη τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα.
Τέλος, όπως εύκολα προκύπτει από τα παραπάνω, η αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου δημιουργεί ανταγωνιστική οικονομία, προσφέρει σταθερή απασχόληση και προστατεύει το περιβάλλον. Με άλλα λόγια διασφαλίζει με απόλυτο τρόπο τους όρους της Βιώσιμης ή όπως ορισμένοι αρέσκονται να αποκαλούν Πράσινης Ανάπτυξης.
Παρασκευή 3 Ιουνίου 2011
Κρίσιμες ορυκτές πρώτες ύλες στην Ελλάδα
Σε σχέση με σχετική έκθεση που συντάχθηκε πρόσφατα στο πλαίσιο εφαρμογής και εξειδίκευσης της ΠΠΥ, 14 ΟΠΥ - Sb (Αντιμόνιο), Be (Βηρύλλιο), Co (Κοβάλτιο), Ga (Γάλλιο), Ge (Γερμάνιο), In (Ίνδιο), Mg (Μαγνήσιο), Nb (Νιόβιο), PGE (Πλατινοειδή μέταλλα), REE (Σπάνιες γαίες), Ta (Ταντάλιο), Sn (Κασσίτερος), φθορίτης, γραφίτης- θεωρούνται κρίσιμες και στρατηγικής σημασίας για την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Ορισμένες από αυτές απαντώνται στην χώρα μας και μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο κοιτασματολογικής έρευνας και οικονομικού ενδιαφέροντος με δεδομένη την προστιθέμενη αναπτυξιακή τους αξία. Συγκεκριμένα πρόκειται για τις παρακάτω ΟΠΥ.
Αντιμόνιο (Sb)
Το αντιμόνιο εντοπίζεται και συγκεντρώνεται σε φλέβες του ορυκτού αντιμονίτη ή στιβνίτη σε περιοχές της Ροδόπης, Θεσσαλονίκης και Χίου, με περιεκτικότητες που κυμαίνονται από 1-2,5% Sb και την συνοδό παρουσία θειούχων ορυκτών Pb, Fe, Cu, Ag, Au (>1 γρ/τόννο), As, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και Βολφραμίου (W). Η αποθεματική διάσταση εμφανίζεται ιδιαίτερα δυναμική και τεκμηριώνει την εκτέλεση περαιτέρω κοιτασματολογικής έρευνας.
Πλατινοειδή μέταλλα (PGE)
Κοιτασματολογικό στόχο για την παρουσία οικονομικών συγκεντρώσεων πλατινοειδών αποτελούν τα πορφυρικά συστήματα χαλκού που ανήκουν στο μεταλλογενετικό τόξο με βορειοδυτική διεύθυνση από τα κοιτάσματα Σκουριών-Φισώκας (Χαλκιδική) σε αυτά της Ποντοκερασιάς-Γερακαριού (Κιλκίς), Συγκεκριμένα στο εκμεταλλεύσιμο μετάλλευμα των Σκουριών έχουν εντοπισθεί οικονομικές συγκεντρώσεις Παλλαδίου (Pd) 0,5 γρ/τόννο που διευρύνουν ακόμη περισσότερο το ήδη πλούσιο μεταλλευτικό δυναμικό και αξία του κοιτάσματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις σίδηρο-νικελιούχων λατεριτικών κοιτασμάτων (π.χ. Βέρμιο) έχουν επίσης προσδιορισθεί αυξημένες περιεκτικότητες πλατινοειδών που δημιουργούν προϋποθέσεις πρόσθετου οικονομικού ενδιαφέροντος .
Σπάνιες γαίες (REE)
Σημαντικά αποθέματα σπανίων γαιών εντοπίζονται σε προσχωσιγενείς αποθέσεις στο παράκτιο περιβάλλον του Στρυμωνικού κόλπου μεταξύ του ομώνυμου ποταμού και της Καβάλας. Συγκεκριμένα κοιταματολογικές έρευνες που πραγματοποίησε το ΙΓΜΕ υπολογίζουν αποθέματα 485.000.000 τόνων με μέση περιεκτικότητα σπανίων γαιών 1,17%. Σημαντικό ενδιαφέρον για συστηματική κοιτασματολογική διερεύνηση παρουσιάζουν επίσης οι βωξίτες και οι βωξιτικοί λατερίτες στην Στερεά Ελλάδα με αντιπροσωπευτικές περιεκτικότητες που κυμαίνονται συνολικά από 3275-6378 γρ/τόννο REE. Το διαφαινόμενο οικονομικό ενδιαφέρον περιλαμβάνει ακόμη και την κόκκινη λάσπη από την μεταλλουργία αλουμινίου.
Ga (Γάλλιο) - Ge (Γερμάνιο) - In (Ίνδιο)
Τα συγκεκριμένα μέταλλα βρίσκονται στο επίκεντρο βιομηχανικών εφαρμογών κραμάτων υψηλής τεχνολογίας. Τα κοιτάσματα μικτών θειούχων ορυκτών Pb–Zn-Ag αποτελούν ιδανικό γεωχημικό περιβάλλον για την παρουσία κυρίως των In και Ge. Με την έννοια αυτή οι μεταλλοφορίες και τα κοιτάσματα που ανήκουν στην συγκεκριμένη κατηγορία αποτελούν «εν δυνάμει» πηγές των μετάλλων αυτών. Η ραγδαία βελτίωση των αναλυτικών μεθόδων δίνει πλέον την δυνατότητα της ποιοτικής ανίχνευσης και του ποσοτικού προσδιορισμού τους σε επιλεγμένα αρχικά δείγματα από συγκεκριμένες μεταλλοφόρες περιοχές π.χ. Πολύκαστρο (Κιλκίς), Μολάοι (Λακωνία), Ολυμπιάδα Χαλκιδική), Θέρμες (Ξάνθη).
Γραφίτης
Ο γραφίτης ανήκει στην κατηγορία των βιομηχανικών ορυκτών, εντάσσεται στην ομάδα των κρίσιμων για την Ευρώπη ΟΠΥ και στην Ελλάδα εντοπίζεται σε περιοχές της Ξάνθης και της Δράμας όπου εντοπίσθηκε κοίτασμα που περιέχει γραφιτικό άνθρακα 600.000 τόνων περίπου με μέση περιεκτικότητα 6%. Με τις παρούσες συνθήκες το κοίτασμα κρίνεται υπό - οικονομικό.
Αντιμόνιο (Sb)
Το αντιμόνιο εντοπίζεται και συγκεντρώνεται σε φλέβες του ορυκτού αντιμονίτη ή στιβνίτη σε περιοχές της Ροδόπης, Θεσσαλονίκης και Χίου, με περιεκτικότητες που κυμαίνονται από 1-2,5% Sb και την συνοδό παρουσία θειούχων ορυκτών Pb, Fe, Cu, Ag, Au (>1 γρ/τόννο), As, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και Βολφραμίου (W). Η αποθεματική διάσταση εμφανίζεται ιδιαίτερα δυναμική και τεκμηριώνει την εκτέλεση περαιτέρω κοιτασματολογικής έρευνας.
Πλατινοειδή μέταλλα (PGE)
Κοιτασματολογικό στόχο για την παρουσία οικονομικών συγκεντρώσεων πλατινοειδών αποτελούν τα πορφυρικά συστήματα χαλκού που ανήκουν στο μεταλλογενετικό τόξο με βορειοδυτική διεύθυνση από τα κοιτάσματα Σκουριών-Φισώκας (Χαλκιδική) σε αυτά της Ποντοκερασιάς-Γερακαριού (Κιλκίς), Συγκεκριμένα στο εκμεταλλεύσιμο μετάλλευμα των Σκουριών έχουν εντοπισθεί οικονομικές συγκεντρώσεις Παλλαδίου (Pd) 0,5 γρ/τόννο που διευρύνουν ακόμη περισσότερο το ήδη πλούσιο μεταλλευτικό δυναμικό και αξία του κοιτάσματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις σίδηρο-νικελιούχων λατεριτικών κοιτασμάτων (π.χ. Βέρμιο) έχουν επίσης προσδιορισθεί αυξημένες περιεκτικότητες πλατινοειδών που δημιουργούν προϋποθέσεις πρόσθετου οικονομικού ενδιαφέροντος .
Σπάνιες γαίες (REE)
Σημαντικά αποθέματα σπανίων γαιών εντοπίζονται σε προσχωσιγενείς αποθέσεις στο παράκτιο περιβάλλον του Στρυμωνικού κόλπου μεταξύ του ομώνυμου ποταμού και της Καβάλας. Συγκεκριμένα κοιταματολογικές έρευνες που πραγματοποίησε το ΙΓΜΕ υπολογίζουν αποθέματα 485.000.000 τόνων με μέση περιεκτικότητα σπανίων γαιών 1,17%. Σημαντικό ενδιαφέρον για συστηματική κοιτασματολογική διερεύνηση παρουσιάζουν επίσης οι βωξίτες και οι βωξιτικοί λατερίτες στην Στερεά Ελλάδα με αντιπροσωπευτικές περιεκτικότητες που κυμαίνονται συνολικά από 3275-6378 γρ/τόννο REE. Το διαφαινόμενο οικονομικό ενδιαφέρον περιλαμβάνει ακόμη και την κόκκινη λάσπη από την μεταλλουργία αλουμινίου.
Ga (Γάλλιο) - Ge (Γερμάνιο) - In (Ίνδιο)
Τα συγκεκριμένα μέταλλα βρίσκονται στο επίκεντρο βιομηχανικών εφαρμογών κραμάτων υψηλής τεχνολογίας. Τα κοιτάσματα μικτών θειούχων ορυκτών Pb–Zn-Ag αποτελούν ιδανικό γεωχημικό περιβάλλον για την παρουσία κυρίως των In και Ge. Με την έννοια αυτή οι μεταλλοφορίες και τα κοιτάσματα που ανήκουν στην συγκεκριμένη κατηγορία αποτελούν «εν δυνάμει» πηγές των μετάλλων αυτών. Η ραγδαία βελτίωση των αναλυτικών μεθόδων δίνει πλέον την δυνατότητα της ποιοτικής ανίχνευσης και του ποσοτικού προσδιορισμού τους σε επιλεγμένα αρχικά δείγματα από συγκεκριμένες μεταλλοφόρες περιοχές π.χ. Πολύκαστρο (Κιλκίς), Μολάοι (Λακωνία), Ολυμπιάδα Χαλκιδική), Θέρμες (Ξάνθη).
Γραφίτης
Ο γραφίτης ανήκει στην κατηγορία των βιομηχανικών ορυκτών, εντάσσεται στην ομάδα των κρίσιμων για την Ευρώπη ΟΠΥ και στην Ελλάδα εντοπίζεται σε περιοχές της Ξάνθης και της Δράμας όπου εντοπίσθηκε κοίτασμα που περιέχει γραφιτικό άνθρακα 600.000 τόνων περίπου με μέση περιεκτικότητα 6%. Με τις παρούσες συνθήκες το κοίτασμα κρίνεται υπό - οικονομικό.
Κυριακή 29 Μαΐου 2011
Public consultation on European Innovation Partnership on raw materials
The European Commission launched a public consultation on 15 April 2011 on a possible Innovation Partnership on raw materials.
The initial deadline for contribution was set on Friday 27 May. Following several
requests by stakeholders, the Commission is happy to extend the deadline for
contribution until Monday 20 June 2011.
The documents can be found via:
DG ENTR Raw materials website:
http://ec.europa.eu/enterprise/policies/raw-materials/public-consultation-ip/index_en.htm
Or the "Your Voice in Europe" portal:
http://ec.europa.eu/yourvoice/consultations/index_en.htm
The initial deadline for contribution was set on Friday 27 May. Following several
requests by stakeholders, the Commission is happy to extend the deadline for
contribution until Monday 20 June 2011.
The documents can be found via:
DG ENTR Raw materials website:
http://ec.europa.eu/enterprise/policies/raw-materials/public-consultation-ip/index_en.htm
Or the "Your Voice in Europe" portal:
http://ec.europa.eu/yourvoice/consultations/index_en.htm
Targeted thematic fields of European Innovation Partnerships on Raw Materials
Developing new innovative technologies and solutions for sustainable raw
materials supply
Innovative technologies along the entire value chain for cost effective, safe and
environmentally and socially sound raw materials exploration, extraction (including
mining), processing, recovering and recycling of primary and secondary raw materials, e.g. from mining waste.
Developing new innovative technologies and solutions for the substitution of
critical materials.
Achieving solutions to reduce the use of or finding substitutes of critical, scare or
hazardous materials.
Improving Europe's raw materials knowledge and infrastructure base.
Building an innovative knowledge base of European resources, including exploration
of primary and secondary raw materials (on land and in the marine environment) and
estimations of the resource including urban mines.
Improving the regulatory framework via promotion of excellence and promoting recycling through public procurement and private initiatives.
Streamlining the non-technological driven aspects of resource efficiency along the
entire value chain, including materials flows, collecting, sorting and re-delivering raw
materials to increase the recycling and by-product rate of raw materials also while in
trace amounts and boost the overall recycling rate.
International cooperation
Dealing with horizontal aspects with regards to the international dimension and
regulatory frame work of all four WP mentioned, including cooperative efforts in
research, trade, environmental and development aspects
materials supply
Innovative technologies along the entire value chain for cost effective, safe and
environmentally and socially sound raw materials exploration, extraction (including
mining), processing, recovering and recycling of primary and secondary raw materials, e.g. from mining waste.
Developing new innovative technologies and solutions for the substitution of
critical materials.
Achieving solutions to reduce the use of or finding substitutes of critical, scare or
hazardous materials.
Improving Europe's raw materials knowledge and infrastructure base.
Building an innovative knowledge base of European resources, including exploration
of primary and secondary raw materials (on land and in the marine environment) and
estimations of the resource including urban mines.
Improving the regulatory framework via promotion of excellence and promoting recycling through public procurement and private initiatives.
Streamlining the non-technological driven aspects of resource efficiency along the
entire value chain, including materials flows, collecting, sorting and re-delivering raw
materials to increase the recycling and by-product rate of raw materials also while in
trace amounts and boost the overall recycling rate.
International cooperation
Dealing with horizontal aspects with regards to the international dimension and
regulatory frame work of all four WP mentioned, including cooperative efforts in
research, trade, environmental and development aspects
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
