Τρίτη, 19 Σεπτεμβρίου 2017

H μεταλλευτική ανάπτυξη της χώρας είναι υπόθεση Γεωεπιστημονική

Η προοπτική βιώσιμης ανάπτυξης είναι κατά βάση υπόθεση επιστημονική, και η μεταλλευτική ανάπτυξη είναι υπόθεση γεωεπιστημονική. Δυστυχώς συμβαίνει και είναι συχνό το φαινόμενο στη χώρα μας, να υπάρχει πολιτικοποίηση κάθε προσπάθειας αναπτυξιακής πρωτοβουλίας με αποτέλεσμα την αλλοίωση του αρχικού της χρονοδιαγράμματος, αλλά και του σε κάθε περίπτωση προβλεπόμενου επιχειρησιακού σχεδίου. 

Σε ότι αφορά στους εκπροσώπους και φορείς της γεωεπιστημονικής κοινότητας υπήρξαν αυτοί που κρατάνε ψηλά την σημαία της αντικειμενικής και τεκμηριωμένης προσέγγισης έχοντας σαν μοναδικό κριτήριο τις γνώσεις, τα στοιχεία και δεδομένα που διαθέτουν, και τις σταθερές πεποιθήσεις τους ότι ο ελληνικός ορυκτός πλούτος αποτελεί κεντρικό αναπτυξιακό πυλώνα της χώρας.  Λέγοντας πάντα την αλήθεια για τα νερά και το περιβάλλον, τάσσονται διαχρονικά υπέρ της καθετοποίησης της μεταλλευτικής παραγωγής. Δεν κρύβουν ποτέ κάτι, ούτε φτιάχνουν μυθοπλαστικά σενάρια, όπως συμβαίνει με άλλους. Λειτουργούν όλα τα χρόνια με συνέπεια, και ακολουθούν μια διαδρομή και πορεία «τράνζιτ» μακριά και έξω από τις όποιες διαδοχικές αλλαγές εταιρικών σχημάτων, ιδιοκτησιακού καθεστώτος και κυβερνήσεων.  Υπάρχουν βέβαια και γεωεπιστήμονες συνάδελφοι και σχετικοί φορείς που για δικούς τους λόγους επιλέγουν και διαλέγουν το πολιτικό-κομματικό σφιχταγκάλιασμα πριν από την επιστημονική και επαγγελματική τους ιδιότητα. Δηλώνουν λοιπόν με μεγάλη ευκολία, χωρίς να έχουν συλλέξει δικά τους πρωτογενή στοιχεία, ότι «οι εξορύξεις χρυσού είναι η πιο επιβαρυντική για το περιβάλλον εξόρυξη μεταλλεύματος στον κόσμο, και αφήνει πίσω της  υποβαθμισμένους υδροφόρους ορίζοντες και κατεσραμμένα εδάφη». Αρνούνται δηλαδή την ύπαρξη και δεν λαμβάνουν υπόψη τους την μοναδική αξιόπιστη επιστημονική μελέτη που πραγματοποιήθηκε στην περιοχή από συναδέλφο υδρογεωλόγο και καταλήγει σε διαφορετικά αποτελέσματα που δεν έχουν καμμία σχέση με την κατάσταση που όλοι οι εκτός τόπου γεωεπιστήμονες περιγράφουν. Με άλλα λόγια προτιμούν να στηρίζουν τους ισχυρισμούς τους σε αμφιλεγόμενα διάσπαρτα στοιχεία αντί μιας συγκροτημένης μελέτης με πραγματικά στοιχεία που αφορά στην ευρύτερη περιοχή της ΒΑ Χαλκιδικής συμπεριλαμβανομένης και αυτής των Σκουριών.  Ακόμη προσβάλλουν και αμφισβητούν έτσι την αντικειμενικότητα του έργου που παράγουν οι συνάδελφοι γεωεπιστήμονες που  εργάζονται στα μεταλλεία, ενώ δοκιμάζουν ακόμη το περιεχόμενο και το επίπεδο εκπαίδευσης στα ελληνικά πανεπιστήμια, καθώς και τις γνώσεις και τις δυνατότητες επαγγελματικής αποκατάστασης νέων γεωεπιστημόνων. Και αυτό είναι το πιο λυπηρό από όλα. Το γεγονός ότι αρνούνται την πρακτική αξία και την δυναμική εφαρμογής της επιστήμης τους. Να μην λειτουργεί αφοριστικά και μηδενιστικά, αλλά να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις και να δίνει λύσεις στα προβλήματα. Αυτός είναι ο ρόλος και η συμβολή του γεωεπιστήμονα στην ανάπτυξη. Να μην γίνεται συνένοχος στην άρνηση και την παρεμπόδιση της αλλά να είναι βασικός συντελεστής στην πραγματοποίηση της. Και είναι σίγουρο ότι η συμμετοχή και εμπλοκή της πολιτικής σκοπιμότητας στρεβλώνει και εκφυλίζει κάθε είδους ορθολογική σκέψη. 

Στην πραγματικότητα αυτό που ισχύει με βάση αυστηρούς γεωεπιστημονικούς όρους, κριτήρια και δεδομένα είναι ότι,

·        Στην ΒΑ Χαλκιδική και στην περιοχή των μεταλλείων Κασσάνδρας δεν γίνεται εξόρυξη χρυσού, γιατί απλά δεν υπάρχουν κοιτάσματα χρυσού. Πρόκειται στην περίπτωση της Ολυμπιάδας και των Μαύρων Πετρών για κοιτάσματα θειούχων μεταλλικών ορυκτών μολύβδου και ψευδαργύρου (γνωστών και σαν μικτά θειούχα) που περιέχουν επίσης εκμεταλλεύσιμες περιεκτικότητες αργύρου και χρυσού. Για πολλές δεκαετίες τώρα, όπως συμβαίνει ακόμη και σήμερα, στα μεταλλεία Ολυμπιάδας, Μαντέμ Λάκκου και Μαύρων Πετρών, η παραγωγη συμπυκνωμάτων θειούχου μολύβδου (γαληνίτη) και θειούχου ψευδαργύρου (σφαλερίτη) αποτελεί την οικονομική βάση πάνω στην οποία στηρίζεται η μεταλλευτική τους λειτουργία. Ο χρυσός παρέμενε σαν παραπροϊόν στο μέχρι πρότινος μη εμπορεύσιμο συμπύκνωμα σιδηροπυρίτη-αρσενοπυρίτη. Στην περίπτωση των Σκουριών η προοπτική εκμετάλλευσης αφορά κυρίως στην εξόρυξη κοιτάσματος θειούχων ορυκτών χαλκού με αυξημένη περιεκτικότητα χρυσού, και στην παραγωγή συμπυκνώματος θειούχου χαλκού (χαλκοπυρίτη). Η νέα παραγωγική παρέμβαση που είναι μέρος του επενδυτικού έργου και βρίσκεται σε εξέλιξη αφορά στην μεταλλουργία χρυσού, δηλαδή στην ανάκτηση μεταλλικού χρυσού από τα δύο χρυσοφόρα συμπυκνώματα αρσενοπυρίτη Ολυμπιάδας και χαλκοπυρίτη Σκουριών με την εφαρμογή της τεχνολογίας της ακαριαίας τήξης. Δεν προκύπτει συνεπώς θέμα εξόρυξης χρυσού όπως μερικοί συνειδητά ή από λάθος επικαλούνται, αλλά πρόκειται για μεταλλουργία χρυσού. Η εξόρυξη όπως προαναφέρθηκε συνεχίζει να αφορά σε πολυμεταλλικά/μικτά θειούχα μεταλλεύματα όπως συνέβαινε στην περιοχή εδώ και πολλά χρόνια. Στην χώρα μας δεν υπάρχει εξόρυξη κοιτάσματος χρυσού.  Τα μοναδικά κοιτάσματα των οποίων η οικονομικότητα συνδέεται αποκλειστικά με την παρουσία χρυσού είναι αυτά της Θράκης, και κάποια άλλα που προς το παρόν βρίσκονται ένα ή περισσότερα κοιτασματολογικά επίπεδα χαμηλότερα.
·        Στην πλευρά των μεταλλείων Ολυμπιάδας και Μαύρων Πετρών, των γνωστών μεταλλείων Κασσάνδρας, έχουν διαπιστωθεί περιορισμένες επιπτώσεις στην υποβάθμιση σε υδροφόρους ορίζοντες και εδάφη. Με τη συμβολή και της ΕΠΙΤΗΡΩ (ΕΠΙτροπή ΤΗρησης περιβαλλοντικών όΡΩν), που λειτούργησε για 5 χρόνια στην περιοχή με συμμετοχή και εκπροσώπου του Δήμου, συλλέγοντας και στηριζόμενη μάλιστα σε δικές της δειγματοληψίες και αναλύσεις, υπήρξαν παρεμβάσεις  αποτελεσματικής αυτοψίας και αντιμετώπισης περιβαλλοντικών προβλημάτων που δημιούργησε προγενέστερη μεταλλευτική δρατηριότητα. Πραγματοποιήθηκαν διαχειριστικές παρεμβάσεις, λαμβάνοντας επίσης υπόψη και παράλληλα ελέγχοντας το συστήμα περιβαλλοντικής παρακολούθησης της εταιρείας, σε σχέση με τα νερά, τα εδάφη και τους χώρους απόθεσης μεταλλευτικών αποβλήτων που όλοι έχουν πλέον αποκατασταθεί. Συνεπώς αυτοί που αναφέρονται σε προβληματικούς υδροφορείς και κατεστραμμένα εδάφη θα πρέπει να γίνουν πιο συγκεκριμένοι. Στις Σκουριές, σε ότι σφορά στις πολυσυζητημένες επιπτώσεις στα νερά, την απόντηση δίνει με πολύ πειστικό επιστημονικά τρόπο η σχετική υδρογεωλογική μελέτη που πραγματοποιήθηκε στην περιοχή. Και βέβαια στις Σκουριές πρόκειται για ένα κοίτασμα με σχετικά «φτωχή» συγκέντρωση θειούχων μεταλλικών ορυκτών χαλκού γεγονός που περιορίζει σε πολύ μεγάλο βαθμό κάθε μορφή χημικής ρύπανσης. Τα απόβλητα που καλείται κανείς να διαχειριστεί δεν είναι παρά υλικά απόλυτα αδρανή ως προς τις όποιες επιπτώσεις στο περιβάλλον. Και είναι φυσικά, γεωγραφικά και χωροταξικά φανερό ότι σε ότι αφορά στο περιβάλλον, η Ολυμπιάδα, το Στρατώνι, η Στρατονίκη που φιλοξενούν το μεγαλύτερο μέρος των παραγωγικών υποδομών έχουν τον πρώτο λόγο να ενδιαφέρονται για αυτό.
·        Υπάρχουν επίσης και οι εξελίξεις στις νέες τεχνολογίες και τις καινοτομικές παραμβάσεις σε όλο το φάσμα και τα στάδια της μεταλλευτικής παραγωγής. Η Ευρώπη μέσα από το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 χρηματοδοτεί ήδη έργα έρευνας και καινοτομίας με τον συνολικά διαθέσιμο προϋπολογισμό για τις ορυκτές πρώτες ύλες (ΟΠΥ) να ανέρχεται σε περίπου 1 δις ευρώ. Είναι μεγάλη παράλειψη το γεγονός ότι κανείς σήμερα δεν συζητά για την τεχνολογική επανάσταση που συντελείται στην μεταλλευτική βιομηχανία. Με την τα κράτη μέλη της Ε.Ε. να τοποθετούν τις ΟΠΥ στην κορυφή της πολιτικής και αναπτυξιακής ατζέντας, επιλέγοντας έτσι να διασφαλίσουν τα αποθέματα που χρειάζονται από δικές τους κοιτασματολογικές πηγές. Δεν είναι δυνατόν από τη στιγμή που έχουμε περάσει από την αναλογική στην αμόλυβδη βενζίνη, από το φυσικό αέριο στο βιοαέριο, από τις υβριδικές στις ηλεκτροκίνητες μηχανές αυτοκινήτων εμείς να «καίμε ακόμη ντίζελ»  στον τρόπο που σκεφτόμαστε και λειτουργούμε. Υπάρχει ένας κόσμος εκεί έξω που ψάχνει, ανακαλύπτει, καινοτομεί, υπερασπίζεται την ανάπτυξη και προοδεύει. Αν δεν θέλουμε μονομιάς να γίνουμε μέρος του μπορούμε τουλάχιστον να δοκιμάσουμε.

Δυστυχώς στο θέμα αξιοποίησης του ορυκτού πλούτου της χώρας έχει δημιουργηθεί και επικρατεί μια ιδιαίτερα διχαστική και αντιφατική αντίληψη. Συναντάς ανυποψίαστους πολίτες που αναφέρονται στην μεταλλευτική δραστηριότητα, λες και πρόκειται για την μεγαλύτερη καταστροφική  απειλή για το περιβάλλον και τον άνθρωπο. Θα ξεραθούν τα πάντα λέει ο ένας, δεν θα μπορούμε να πιούμε νερό και δεν θα υπάρχει ίχνος ζωής ισχυρίζεται ό άλλος. Και όλα αυτά στη βάση κατασκευασμένων ψεμμάτων, παραπληροφόρησης, παραπλάνησης από συγκεκριμένα άτομα, ομάδες και αντιμεταλλευτικά κέντρα που εξειδικέυονται στην καταστροφολογία και κινδυνολογία.


Και οι υπάρχουν και οι άλλες χώρες και κοινωνίες που σέβονται και καλλιεργούν την ελεύθερη και δημοκρατική άποψη των πολιτών. Στη Φινλανδία, την Σουηδία, την Ιρλανδία, την Πορτογαλία, τον Καναδά και την Αυστραλία, όπου όχι μόνον στηρίζουν την μεταλλευτική τους παραγωγή αλλά συνεχίζουν ακόμη να αυξάνουν τις δαπάνες και τον βαθμό κοιτασματολογικής έρευνας για τον εντοπισμό πρόσθετων αποθεμάτων. Το ίδιο συμβάνει σε εκατοντάδες, χιλιάδες ίσως, μεταλλευτικές περιοχές του πλανήτη. Όσο για τους αντιμεταλλευτικούς δεν έχουν παρά μονο να πάνε να δουν από κοντά ότι υπάρχει ένας άλλος κόσμος που σκέφτεται και ενεργεί δημιουργικά. Ένας κόσμος που ευημερεί, δίνει δουλειές στους νέους ανθρώπους, χαίρεται και προσατεύει το φυσικό περιβάλλον, ζει καλά και πολλά χρόνια, χτίζει σχολεία και νοσοκομεία, γενικά απολαμβάνει την καθημερινότητα χωρίς φανατισμούς, αφορισμούς, προκαταλήψεις και κολλημένα μυαλά.


Κυριακή, 16 Ιουλίου 2017

The X-MINE project re-considers ore deposit modeling, and re-assesses the exploration and economic geology potential of Bergslagen

The historical and classical mining province of Bergslagen in Sweden remains a potential exploration target. New metallogenetic interpretations, 3D/4D geological modeling, performance of advanced multidisciplinary methodologies and innovative technology applications may generate further challenging opportunities in terms of locating deeper seated ore bodies and unlock feasible critical raw materials associations. A major mineralised belt is the one defined, from north to south, by the well known mines and occurrences in Stråssa, Håkansboda, Lovisa, Stripa, Guldsmedshyttan, Fanthyttan and Leja. A regional scale N20-40oS striking shear zone, imposed upon a lithostratigraphic sequence of acidic metavolcanic rocks interbedded with horizons of crystalline carbonates, seems to be the main structure controlling the spatial extension, and most probably the oxide and sulfide ore forming mechanism in the area.  Shear-related ductile and brittle deformation appears more likely to be the reason for the origin of the banding, folding and fracturing observed. Up to now the genetic origin of the mineralizing processes and ore forming systems were referred to either sedimentary exhalative (SEDEX), mainly due to the occurrence of Banded Iron Formations (BIF), and/or to carbonate replacement skarn-related deposition.

Major questions and issues to be highlighted and addressed, particularly as part of the recently started EU-funded X-MINE project, are:
·        The presence of SEDEX mineralisations and they relate timely to ore formation
·        The role of shear-zone deformation in controlling mineralizing fluids and ore deposition in relation to the metavolcanic and interbedded marble contact zones
·        The role of carbonate/marble beds in the formation of skarn/manto-style deposits
·        The role of crosscutting fault systems and their intersections with shear zone and carbonate rocks in forming ore concentrations
·        The identification and characterisation of alteration processes in relation to mineralisations, based on both mineralogy and lithogeochemistry
·        A better understanding of why various types of mineralisations, in terms of mineralogical and geochemical composition, are formed and found in different locations and parts within a pretty similar setting of bedrock lithologies, though strikingly controlled alongside the shear-zone structure and carbonate rocks lithostratigraphy, such as,
o   Iron ore in Stråssa 
o   Cu, Co, As, Sb, Au, Bi in Håkansboda
o   Zn, Pb in Lovisa
o   Iron ore in Stripa
o   Ag, Pb in Guldsmedshyttan
o   Cu,… in Leja
·        How is this part of the belt, ore geologically connected and linked to its northward extension towards Bastnäs and Norberg, where also a potential REE component is added to the mineral system, to form the so called REE-line  
·        Finally which is the role of the granitic, but also the metamafic intrusions in sourcing heat, mobilizing hydrothermal fluids and providing metals













Παρασκευή, 30 Ιουνίου 2017

Σουηδικό «μοντέλλο» και στη μεταλλευτική παραγωγή

Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του φορέα Γεωλογικής Έρευνας Σουηδίας (http://www.sgu.se/om-sgu/nyheter/2017/juni/okad-malmproduktion-under-2016/) καταγράφονται σαφείς τάσεις οικονομικής ανάκαμψης της βιομηχανίας ορυκτών πρώτων υλών της χώρας . Συγκεκριμένα το 2016 έκλεισε με συνολικά αυξημένη μεταλλευτική παραγωγή με τον ψευδάργυρο και τον άργυρο να πετυχαίνουν ιστορικά ρεκόρ επιδόσεων. Η εξέλιξη αυτή συδέεται σε μεγάλο βαθμό με την σταθεροποίηση και τις υψηλότερες «πτήσεις» που παρατηρούνται πλέον στις τιμές πολλών ορυκτών και μετάλλων. Για παράδειγμα, σε σχέση με το 2015, η τιμή του σιδήρου αυξήθηκε με 80%, του ψευδαργύρου με 70%, των άλλων μετάλλων με περίπου 20%, ενώ η τιμή του χρυσού παρέμεινε σταθερή. Η σουηδική λοιπόν μεταλλευτική παραγωγή μέσα στο 2016 αυξήθηκε με 3% και έπιασε συνολικά τους 74,9 εκ. τόνους,  επίδοση που αποτελεί την τρίτη μεγαλύτερη μετά το 1990.   
Περισσότερο ανέβηκε η παραγωγή του σιδήρου με 8% και 26,9 εκ. τόνους. Η μεταλλική παραγωγή 499 τόνων αργύρου και 258.164 τόνων ψευδαργύρου, που αντιστοιχεί σε ποσοστιαία αύξηση 5%, ήταν η μεγαλύτερη από ποτέ, κυρίως λόγω της νέας μεταλλουργικής μονάδας που ξεκίνησε την λειτουργία της στη χώρα.

Σε σχέση με την μεταλλευτική παρουσία της Σουηδίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση η χώρα βρίσκεται στην,
-          Πρώτη θέση στο σίδηρο καλύπτοντας το 91% ευρωπαϊκής παραγωγής
-          Πρώτη θέση στο μόλυβδο και ψευδάργυρο
-          Δεύτερη θέση στον άργυρο
-          Τρίτη θέση στο χρυσό, και
-          Τέταρτη θέση στο χαλκό

Ακόμη, η παραγωγή βιομηχανικών ορυκτών αυξήθηκε και αυτή με 3% ενώ δόθηκαν και τρεις νέες μεταλλευτικές άδειες. Από την άλλη πλευρά, στον αντίποδα των θετικών τάσεων υπήρξε πτώση στις δαπάνες κοιτασματολογικής έρευνας και μείωση 10% στην παραγωγή δομικών λίθων.

Η σουηδική μεταλλευτική βιομηχανία καταφέρνει κατορθώνει ακόμη και σε περιόδους ύφεσης να διατηρεί την ανταγωνιστική της θέση και δεινότητα, και να πετυχαίνει βιώσιμες αναπτυξιακά επιδόσεις και αποτελέσματα. Ο σωστός στρατηγικός σχεδιασμός  που συνδέεται με την συνεχή αναζήτηση της καινοτομίας, την σταθερή επιλογή της βιομηχανίας ορυκτών πρώτων υλών στον ρόλο βασικού αναπτυξιακού πυλώνα της χώρας, η ρεαλιστική αποδοχή του εθνικού συγκριτικού πλεονεκτήματος, το λειτουργικό νομικό και θεσμικό πλαίσιο, και φυσικά η δυνατότητα ειλικρινούς διαλόγου και δημοκρατικής διαβούλευσης  με την κοινωνία και τους πολίτες, αποτελούν όλα οριμένες χαρακτηριστικές πρακτικές που εφαρμόζονται με συνέπεια και υπευθυνότητα.

Το  Σουηδικό μοντέλλο στη μεταλλευτική παραγωγή είναι υπαρκτό και λειτουργεί πάντοτε προς όφελος της χώρας και των τοπικών κοινωνιών, και μπορεί, γιατί όχι, να αποτελέσει πρότυπο για πολλές άλλες χώρες, σαν την δική μας όπου η αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου ταλαιπωρείται εδώ και χρόνια, αντιμετωπίζοντας κάθε είδους εμπόδια και προβλήματα. 


Κυριακή, 25 Ιουνίου 2017

How would National Geological Surveys respond to year lows of declines, deep downturns and spending drops in mineral exploration?

In times of a cautious metal market and consequently declining investment in mineral exploration, like the one during recent 5 years, it happens that,
- junior miners and/or exploration/prospecting companies have no financial capacity and ability to get bank loans or failed support level from the stock market
- major miners spend a limited amount of their production earnings to in-mine and/or near-mine brownfield exploration.
However,
- A strong greenfield exploration program is central to the long-term growth of the industry, as this is the only way of delivering the next major new mining camp. It is the best solution is to find new, high-quality deposits.
-Genuine greenfield discovery focused on high-quality targets remains the best long-term option to grow a company.
-Exploration success is not measured simply in terms of the number of deposits found, but rather the number of high-quality mines built.
In such times, National Geological Surveys should ensure a strategy for long-term sustainable greenfield exploration in order to secure future mineral resources supplies uninterruptible.


Παρασκευή, 23 Ιουνίου 2017

Did China just win the long-game on rare earth metals?

Did China just win the long-game on rare earth metals? How have the Chinese come to dominate the world market? Is there any further extension of the Chinese era to be expected?
Responses and feedbacks that might be answers to these questions were discussed during the recent ERES 2017 conference (http://eres2017.eresconference.eu/)
- The Chinese government at the highest levels implements state sponsored industrial policy, including government funded programs.
- Rare earths (REs) were a top priority for the last 3 Chinese leaders Deng Xiaoping, Jiang Zemin and Xi Jiping. How many EU political leaders and governments did the same?
- Today China’s value chain spans two cities officially referred to their governments as “rare earth cities” with a combined population of 17 million people.
- This is government sponsored monopoly.
The following foundings were also made,
- Different mining of RE resource is pointless without a corresponding value chain
- Developing a value chain is pointless without first establishing an uninterruptable source of REs
- Small scale value chain production will be subject to China’s large scale efficiencies.
The possible reasons of this ongoing and evolving trend were also indicated, identified and mentioned in an interview given to SETIS (Strategic Energy Technologies Information System) in 16/02/2015 ( https://setis.ec.europa.eu/…/chair-of-egs-mineral-resources…)


Σάββατο, 17 Ιουνίου 2017

Real-Time Mineral X-Ray Analysis for Efficient and Sustainable Mining (X-Mine)

Mining regions in the east EU, making pilot targets of technology innovations to be developed during the X-Mine project in order to achieve a more resource-efficient mining. Old bedrock settings and related mineral systems in the north and young ones in the south. Never mind the age gap the mineral resources socio-economic value remains the same.
The X-MINE project supports better resource characterization and estimation as well as more efficient ore extraction in existing mine operations, making the mining of smaller and complex deposits economically feasible and increasing potential European mineral resources (specifically in the context of critical raw materials) without generating adverse environmental impact.
The project will implement large-scale demonstrators of novel sensing technologies improving the efficiency and sustainability of mining operations based on X-Ray Fluorescence (XRF), X-Ray Transmission (XRT) technologies, 3D vision and their integration with mineral sorting equipment and mine planning software systems.
The project will deploy these technologies in 4 existing mining operations in Sweden, Greece, Bulgaria and Cyprus. The sites have been chosen to illustrate different sizes (from small-scale to large-scale) and different target minerals (zinc-lead-silver-gold, copper-gold, gold) including the presence of associated critical metals such as indium, gallium, germanium, platinum group metals and rare earth elements. The pilots will be evaluated in the context of scientific, technical, socio-economic, lifecycle, health and safety performances.
The sensing technologies developed in the project will improve exploration and extraction efficiency, resulting in less blasting required for mining. The technologies will also enable more efficient and automated mineral-selectivity at extraction stage, improving ore pre-concentration options and resulting in lower use of energy, water, chemicals and men hours (worker exposure) during downstream processing.
The consortium includes 5 industrial suppliers, 4 research/academic organizations, 4 mining companies and 1 mining association. The project has a duration of 3 years and a requested EC contribution of €9.3M.


Τετάρτη, 10 Μαΐου 2017

Νέες μεθοδολογικές προσεγγίσεις και τεχνολογικές προκλήσεις για «έξυπνη» κοιτασματολογική έρευνα

Είναι σήμερα απόλυτα θεμελιωμένο και ευρύτερα αποδεκτό ότι οι σύγχρονες κοινωνίες ευημερούν, προοδεύουν και εξελίσσονται στη βάση αξιοποίησης των ορυκτών πρώτων υλών που διαθέτουν. Τόσο σε σχέση με το αναπτυξιακό όφελος που προκύπτει από την πλουτοπαραγωγική τους αξία, όσο και από το γεγονός των πολλών χρήσεων που έχουν στην καθημερινή ζωή. Αυτό βέβαια προϋποθέτει αναζήτηση, εντοπισμό και οικονομοτεχνική εκτίμηση των «εν δυνάμει» κοιτασματολογικών πηγών, σε συνδυασμό με την αποθεματική προοπτική που διαμορφώνεται από το εκάστοτε γεωλογικό περιβάλλον. Οι γεωεπιστήμονες καλούνται κάθε φορά να βρουν απαντήσεις σε πολλά και συχνά πολύπλοκα ερωτήματα. Γιατί βρίσκονται οι μεταλλοφορίες εκεί που εμφανίζονται; Γιατί είναι εμπλουτισμένες στα συγκεκριμένα μέταλλα; Γιατί κάποιες είναι πλουσιότερες και άλλες είναι φτωχότερες; Σε ποιο κοιτασματολογικό τύπο ανήκουν και πως κατατάσσονται από πλευράς αποθεματικού δυναμικού;Ποια μεθοδολογικά και άλλα εργαλεία μπορούν να αναδειχθούν με πρακτικό ενδιαφέρον και αξία αλλά και εφαρμογή στην κοιτασματολογική έρευνα;

Σε προηγούμενα δημοσιευμένο αγγλόγλωσσο κείμενο περιγράφονται, αναλύονται και αξιολογούνται οι τρέχουσες εξελίξεις αλλά και οι μελλοντικές προβλέψεις στην γεωεπιστήμη της κοιτασματολογικής έρευνας και της οικονομικής γεωλογίας. Είναι γεγονός ότι η κοιτασματολογική έρευνα αποτελεί διαχρονικά μια δραστηριότητα και ένα έργο με σημαντικό κόστος και μεγάλη χρονική διάρκεια από το στάδιο έναρξης μέχρι τη τελική έκβαση, καθώς και πεδίο αντιπαραθέσεων και σύγκρουσης συμφερόνρων, με αποτέλεσμα να εντάσσεται στην κατηγορία υψηλού επενδυτικού ρίσκου. Για το λόγο αυτό η παρουσία της κοιρασματολογικής έρευνας μειώνεται γενικά σε περιόδους ύφεσης της μεταλλευτική βιομηχανίας. Η σύμφωνη, συμπαθητική και συνάμα νομοτελειακή σχέση μεταξύ μεταλλευτικής κρίσης και φθίνουσας κοιτασματολογικής έρευνας έχει από την άλλη πλευρά επιπτώσεις στην διασφάλιση αποθεμάτων, την παραγωγική σταθερότητα  και την λειτουργική  βιωσιμότητα πολλών ενεργών μεταλλείων.

Μέσα στις βασικές προτεραιότητες των γεωεπιστημονικών προγραμμάτων έρευνας και καινοτομίας στόχος είναι σήμερα η διαφοροποίηση και ανατροπή της προαναφερόμενης σχέσης που λειτουργεί αρνητικά και σε βάρος της κοιτασματολογικής έρευνας. Αυτό γίνεται σε τρεις βασικές κατευθύνσεις,
     Μελέτη, επαναπροσδιορισμός  και επανερμηνεία μεταλλογενετικών μοντέλλων κοιτασματολογικών τύπων που είναι σημαντικοί και ανταγωνιστικοί από πλευράς δυναμικού, περιεχόμενων μετάλλων και βιομηχανικής αξίας,
     Εντατικοποίηση κοιτασματολογικής έρευνας σε ιστορικές μεταλλευτικές περιοχές (γνωστές σαν brownfields) ή στο περιβάλλον ενεργών μεταλλείων, με δεδομένο ότι το κόστος αναμένεται να είναι χαμηλότερο λόγω ύπαρξης μεγάλου αριθμού υφιστάμενων στοιχείων,
     Κοιτασματολογική έρευνα με στόχο τον εντοπισμό μεταλλοφόρων σωμάτων σε βαθύτερα τμήματα στο περιβάλλον ιστορικών και ενεργών μεταλλείων, μέσα από την ανάπτυξη και εφαρμογή νέων καινοτόμων τεχνολογιών γεωφυσικής διασκόπισης και τρισδιάστατων διαδραστικών και συνδυαστικών γεωλογικών και μεταλλογενετικών μοντέλλων.    

Στον πλανήτη και στην Ευρώπη πολλές χώρες προωθούν ήδη και βρίσκονται σε μια πορεία προγραμματικών επιλογών αποδοχής και εφαρμογής των νέων κατεύθυνσεων  «έξυπνης» κοιτασματολογικής έρευνας. Ξεπερνούν το πρόσφατο «χαμηλό μεταλλευτικό βαρυτομετρικό», βαδίζουν στο αντίθετο ρεύμα και στρέφονται στην αύξηση του αποθεματικού δυναμικού του ορυκτού τους πλούτου. Μεταξύ αυτών οι χώρες της βορειας Ευρώπης και της Ιβηρικής, η Ιρλανδία, η Πολωνία και άλλες.

Στην Ελλάδα η περιοχή της ΒΑ Χαλκιδικής και του μεταλλευτικού χώρου Ολυμπιάδας-Βάρβαρας-Σκουριών-Στρατωνίου συνδυάζει διαχρονικά την παρουσία αρχαίων, ιστορικών και ενεργών μεταλλείων και έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας περιοχής brownfield, με δυναμικό και έντονο το κοιτασματολογικό ενδιαφέρον για εντοπισμό νέων αποθεμάτων με έξυπνες και αποτελεσματικές γεωεπιστημονικές παρεμβάσεις. Όπως έχει αναφερθεί και στο παρελθόν, «έξυπνη» βαθύτερα προσανολισμένη κοιτασματολογική έρευνα (Smart Deep Exploration), στις περιοχές πολυμεταλλικών συστημάτων Ολυμπιάδας-Βίνας-Ζέπκου, Πιάβιτσας-Βαρβάρας και πορφυρικών συστημάτων Φισώκας-Σκουριών-Τσικάρας, είναι σε θέση να αλλάξει θεαματικά τα σημερινά πλουτοπαραγωγικά δεδομένα. Βάζοντας δηλαδή κάνεις στο «γεωλογικό τραπέζι» αυτά που γνωρίζει μέχρι τώρα, οι κοιτασματολογικές τάσεις που καταγράφονται είναι θετικές και υπάρχει αισιοδοξία για ανοδική αποθεματική διάσταση, αλλά βέβαια τίποτα από αυτά δεν ισχύει πριν το τελικό αποτέλεσμα. 

Και βέβαια μέσα από αυτή την εξέλιξη και διαδικασία που ο οικονομικός γεωλόγος καλείται να μπορέσει να απαντήσει σε ερευνητικές προκλήσεις, να αναζητήσει το καινούριο, να πάρει το ρίσκο μιας ενδεχόμενης αποτυχίας, να δοκιμάσει μια «αφηρημένη-περιθωριακή» ερμηνεία, ένα επαναστατικό μοντέλλο. Πόσο βαθύτερα συνεχίζουν τα μεταλλοφόρα σώματα στην Ολυμπιάδα; Εκτείνονται τα συμπαγή πολυμεταλλικα θειούχα κοιτάσματα Ολυμπιάδας νοτιότερα στις περιοχές Βίνας και Ζέπκου; Υπάρχουν περισσότερα συμπαγή πολυμεταλλικα θειούχα κοιτάσματα στο ρήγμα Στρατωνίου-Βαρβάρας; Πόσο πιθανό είναι να βρεθεί πορφυρικό κοίτασμα χαλκού-χρυσού σαν αυτό στις Σκουριές, βορειοανατολικότερα στη Φισώκα ή νοτιοδυτικότερα στη Τσικάρα;  Υπάρχουν ανθρακικά πετρώματα σε βαθύτερα τμήματα των πορφυρικών κοιτασμάτων στις Σκουριές και αλλού, με δυνατή την παρουσία πλουσιότερων μεταλλοφόρων σωμάτων τύπου Ολυμπιάδας ; Είναι η δομικά ενθαρρυντική παρουσία τρισδιάστατης απεικόνισης μιας γεωφυσικής ανωμαλίας αρκετή για τον χαρακτηρισμό μιας περιοχής σε στόχο υψηλού κοιτασματολογικού ενδιαφέροντος; Ποιος είναι ο σωστότερος και αποτελεσματικότερος τρόπος στρατηγικής και μεθοδολογικής διαχείρισης μιας τέτοιας πηροφορίας; Πως επιλέγεται και ποιο θα μπορούσε να είναι το επόμενο «οικονομικογεωλογικό» βήμα? Μπορούν τα στοιχεία, οι ενδείξεις και οι εφαρμογές που προκύπτουν από τα πορφυρικά συστήματα της ΒΑ Χαλκιδικής να αξιοποιηθούν και να χρησιμποιηθούν στην «νέα» κοιτασματολογική έρευνα αντίστοιχων συστημάτων στο Κιλκίς, και αλλού στην κεντροανατολική Μακεδονία και τη Θράκη;

Καίρια ερωτήματα και νέα πεδία  ερευνητικών ευκαιριών, προκλήσεων και δυνατοτήτων. Βατές και εφικτές από την άλλη πλευρά οι προσεγγίσεις και το τελικό αποτέλεσμα. Αρκεί να υπάρχουν αντικειμενική γνώση και επιστημονικό τεκμήριο, στρατηγικό σχέδιο με στόχους, περιεχόμενο και μεθοδολογία, αλλά πάνω από όλα να κυριαρχεί η αναζήτηση και εφαρμογή της κοινοτομίας και η εμπιστοσύνη σε ένα διαφορετικό και νέο τρόπο προ-ανταγωνιστικής γεωλογικής σκέψης.  Απαραίτητη προϋπόθεση και λειτουργική βάση για την πραγματοποίηση «έξυπνης» κοιτασματολογικής έρευνας είναι η οργανωτική ετοιμότητα μαζί με την επενδυτική παρουσία  ευέλικτης, και ταυτόχρονα ικανής, διορατικής και συχνά εναλλακτικής μεταλλευτικής επιχειρηματικότητας.

Επιδιώκει επίσης την εποικοδομιτική παρουσία μια διαλλακτικής κοινωνίας που από την πρώτη στιγμή παρεμβαίνει και συμβάλλει, συνεπικουρεί και διαπραγματεύεται, διαβουλευεται και συνεργάζεται. Ακόμα χρειάζεται μια πολιτική πραγματικότητα που αξιοποιεί την διοικητικό της μηχανισμό για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος στηρίζοντας την βιώσιμη ανάπτυξη μέσα από την λήψη γρήγορων και υπέυθυνων αποφάσεων, παραμερίζοντας τυχόν αγκυλώσεις και αποφεύγοντας  τις όποιες καθυστερήσεις και εμπόδια.

http://greenminerals.blogspot.se/2017/05/economic-geology-challenges-and.html


Κυριακή, 7 Μαΐου 2017

Νέες τεχνολογίες για «έξυπνη» κοιτασματολογική έρευνα

Είναι σήμερα απόλυτα θεμελιωμένο και ευρύτερα αποδεκτό ότι οι σύγχρονες κοινωνίες ευημερούν, προοδεύουν και εξελίσσονται στη βάση αξιοποίησης των ορυκτών πρώτων υλών που διαθέτουν. Τόσο σε σχέση με το αναπτυξιακό όφελος που προκύπτει από την πλουτοπαραγωγική τους αξία, όσο και από το γεγονός των πολλών χρήσεων που έχουν στην καθημερινή ζωή. Αυτό βέβαια προϋποθέτει αναζήτηση, εντοπισμό και οικονομοτεχνική εκτίμηση των «εν δυνάμει» κοιτασματολογικών πηγών, σε συνδυασμό με την αποθεματική προοπτική που διαμορφώνεται από το εκάστοτε γεωλογικό περιβάλλον. Οι γεωεπιστήμονες καλούνται κάθε φορά να βρουν απαντήσεις σε πολλά και συχνά πολύπλοκα ερωτήματα. Γιατί βρίσκονται οι μεταλλοφορίες εκεί που εμφανίζονται; Γιατί είναι εμπλουτισμένες στα συγκεκριμένα μέταλλα; Γιατί κάποιες είναι πλουσιότερες και άλλες είναι φτωχότερες; Σε ποιο κοιτασματολογικό τύπο ανήκουν και πως κατατάσσονται από πλευράς αποθεματικού δυναμικού;Ποια μεθοδολογικά και άλλα εργαλεία μπορούν να αναδειχθούν με πρακτικό ενδιαφέρον και αξία αλλά και εφαρμογή στην κοιτασματολογική έρευνα;

Σε προηγούμενα δημοσιευμένο αγγλόγλωσσο κείμενο περιγράφονται, αναλύονται και αξιολογούνται οι τρέχουσες εξελίξεις αλλά και οι μελλοντικές προβλέψεις στην γεωεπιστήμη της κοιτασματολογικής έρευνας και της οικονομικής γεωλογίας. Είναι γεγονός ότι η κοιτασματολογική έρευνα αποτελεί διαχρονικά μια δραστηριότητα και ένα έργο με σημαντικό κόστος και μεγάλη χρονική διάρκεια ως προς το τελικό αποτέλεσμα, με αποτέλεσμα να εντάσσεται στην κατηγορία υψηλού επενδυτικού ρίσκου. Για το λόγο αυτό η παρουσία της μειώνεται γενικά σε περιόδους ύφεσης της μεταλλευτική βιομηχανίας. Η σύμφωνη, συμπαθητική, και συνάμα νομοτελειακή σχέση μεταξύ μεταλλευτικής κρίσης και φθίνουσας κοιτασματολογικής έρευνας έχει από την άλλη πλευρά επιπτώσεις στην διασφάλιση αποθεμάτων, την παραγωγική σταθερότητα  και την λειτουργική  βιωσιμότητα πολλών ενεργών μεταλλείων.

Μέσα στις βασικές προτεραιότητες των γεωεπιστημονικών προγραμμάτων έρευνας και καινοτομίας στόχος είναι σήμερα η διαφοροπίηση και ανατροπή της προαναφερόμενης σχέσης που λειτουργεί αρνητικά και σε βάρος της κοιτασματολογικής έρευνας. Αυτό γίνεται σε τρεις βασικές κατευθύνσεις,
·       Μελέτη, επαναπροσδιορισμός  και επανερμηνεία μεταλλογενετικών μοντέλλων, σημαντικών από πλευράς δυναμικού και περιεχόμενων μετάλλων, κοιτασματολογικών τύπων,
·       Εντατικοποίηση κοιτασματολογικής έρευνας σε ιστορικές μεταλλευτικές περιοχές (γνωστές σαν brownfields) ή στο περιβάλλον ενεργών μεταλλείων, με δεδομένο ότι το κόστος αναμένεται να είναι χαμηλότερο λόγω ύπαρξης μεγάλου αριθμού υφιστάμενων στοιχείων,
·       Κοιτασματολογική έρευνα με στόχο τον εντοπισμό μεταλλοφόρων σωμάτων σε βαθύτερα τμήματα στο περιβάλλον ιστορικών και ενεργών μεταλλείων, μέσα από την ανάπτυξη και εφαρμογή νέων καινοτόμων τεχνολογιών γεωφυσικής διασκόπισης και τρισδιάστατων διαδραστικών και ολιστικών γεωλογικών και μεταλλογενετικών μοντέλλων.    

Στον πλανήτη και στην Ευρώπη πολλές χώρες προωθούν ήδη και βρίσκονται σε μια πορεία προγραμματικών επιλογών αποδοχής και εφαρμογής των νέων κατεύθυνσεων  «έξυπνης» κοιτασματολογικής έρευνας. Ξεπερνούν το πρόσφατο «χαμηλό μεταλλευτικό βαρυτομετρικό», βαδίζουν στο αντίθετο ρεύμα και στρέφονται στην αύξηση του αποθεματικού δυναμικού του ορυκτού τους πλούτου. Μεταξύ αυτών οι χώρες της βορειας Ευρώπης και της Ιβηρικής, η Ιρλανδία, η Πολωνία και άλλες.

Στην Ελλάδα η περιοχή της ΒΑ Χαλκιδικής και του μεταλλευτικού χώρου Ολυμπιάδας-Βάρβαρας-Σκουριών συνδυάζει διαχρονικά την παρουσία αρχαίων, ιστορικών και ενεργών μεταλλείων και έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας περιοχής brownfield, με δυναμικό και έντονο το κοιτασματολογικό ενδιαφέρον για εντοπισμό νέων αποθεμάτων με έξυπνες και αποτελεσματικές γεωεπιστημονικές παρεμβάσεις. Όπως έχει αναφερθεί και στο παρελθόν, «έξυπνη» βαθύτερα προσανολισμένη κοιτασματολογική έρευνα (Smart Deep Exploration) στις περιοχές Ολυμπιάδας-Βίνας-Ζέπκου, Πιάβιτσας-Βαρβάρας και Φισώκας-Σκουριών-Τσικάρας είναι σε θέση να αλλάξει θεαματικά τα σημερινά δεδομένα. Βάζοντας δηλαδή κάνεις στο «γεωλογικό τραπέζι» αυτά που γνωρίζει μέχρι τώρα, οι κοιτασματολογικές τάσεις που καταγράφονται είναι θετικές και υπάρχει αισιοδοξία για ανοδική αποθεματική διάσταση, αλλά βέβαια τίποτα από αυτά δεν ισχύει πριν το τελικό αποτέλεσμα. 

Και βέβαια μέσα από αυτλη την εξέλιξη και διαδικασία που ο οικονομικός γεωλόγος καλείται να τολμήσει να απαντήσει σε ερευνητικές προκλήσεις, να αναζητήσει το καινούριο, να πάρει το ρίσκο μιας ενδεχόμενης αποτυχίας, να δοκιμάσει μια «αφηρημένη-περιθωριακή» ερμηνεία, ένα επαναστατικό μοντέλλο. Πόσο βαθύτερα συνεχίζουν τα μεταλλοφόρα σώματα στην Ολυμπιάδα; Εκτείνονται τα συμπαγή πολυμεταλλικα θειούχα κοιτάσματα Ολυμπιάδας νοτιότερα στις περιοχές Βίνας και Ζέπκου; Υπάρχουν περισσότερα συμπαγή πολυμεταλλικα θειούχα κοιτάσματα στο ρήγμα Στρατωνίου-Βαρβάρας; Πόσο πιθανό είναι να βρεθεί πορφυρικό κοίτασμα χαλκού-χρυσού σαν αυτό στις Σκουριές, βορειοανατολικότερα στη Φισώκα ή νοτιοδυτικότερα στη Τσικάρα;  Υπάρχουν ανθρακικά πετρώματα σε βαθύτερα τμήματα των πορφυρικών κοιτασμάτων στις Σκουριές και αλλού, με δυνατή την παρουσία πλουσιότερων μεταλλοφόρων σωμάτων τύπου Ολυμπιάδας ; Φτάνει η ενθαρρυντική παρουσία τρισδιάστατης απεικόνισης μιας γεωφυσικής ανωμαλίας για τον χαρακτηρισμό μιας περιοχής σε στόχο υψηλού κοιτασματολογικού ενδιαφέροντος; Ποιος είναι ο σωστότερος και αποτελεσματικότερος τρόπος στρατηγικής διαχείρισης μιας τέτοιας πηροφορίας; Μπορούν τα στοιχεία, οι ενδείξεις και οι εφαρμογές που προκύπτουν από τα πορφυρικά συστήματα της ΒΑ Χαλκιδικής να αξιοποιηθούν και να χρησιμποιηθούν στην «νέα» κοιτασματολογική έρευνα αντίστοιχων συστημάτων στο Κιλκίς, και αλλού στην κεντροανατολική Μακεδονία και τη Θράκη;


Πολλά ερωτήματα και νέες ερευνητικές προκλήσεις. Βατές και εφικτές οι προσεγγίσεις και το τελικό αποτέλεσμα. Αρκεί να υπάρχουν αντικειμενική γνώση και επιστημονικό τεκμήριο, στρατηγικό σχέδιο με στόχους, περιεχόμενο και μεθοδολογία, αλλά πάνω από όλα να κυριαρχεί η αναζήτηση και εφαρμογή της κοινοτομίας και η εμπιστοσύνη σε ένα διαφορετικό και νέο τρόπο γεωλογικής σκέψης. Λειτουργική προϋπόθεση και απαραίτητος συντελεστής για την πραγματοποίηση «έξυπνης» κοιτασματολογικής έρευνας είναι η επενδυτική παρουσία  ευέλικτης, και ταυτόχρονα ικανής, διορατικής και συχνά εναλλακτικής μεταλλευτικής επιχειρηματικότητας.


Economic geology challenges and opportunities-current status and progress

Challenging more efficient exploration
Discovery of new resources needs enhanced information
• on surface and subsurface geology, 
• new concepts of natural resource potential, particularly in underexplored areas of limited geological knowledge
• projects facilitating the need to span the geosciences and be truly multidisciplinary.
Global trends and findings
Near mine/brownfields exploration
• During 1996-2008 by reviewing 31 base- and precious metal discoveries it was found that over 60% of them were spatially linked to existing or historic mines.
• It was found that, over the period 1950-2013, the average delay between discovery and production for greenfields copper projects was 18.4 years, versus 15.6 years for brownfields projects.
• The allocation of brownfields budgets was rising from 16% of total spend in 2006 to 29% in 2013. These activities generally being a less expensive and less risky way to add resources. This outcome has come at the cost of declining greenfields exploration (down to 40% to 32% over the same period), which may have longer-term consequences for discovery and development rates. 
• An analysis among 182 mineral projects showed that more than 60% of the total budget for geology was allocated to brownfields near mine and in- mine exploration activities.
Deep exploration
• Exploration have made the transition to a different way of exploring, due to an obvious and compelling need to largely abandon a predominantly surface to near-surface target approach and embrace deep exploration. 
• About 80% of the unrealized ore potential of the Earth’s crust that, is poorly explored in known mining districts and metallogenic provinces, from about 300 m below surface down to 2-km depth (and this does not include the potential of greenfield regions).
• Exploring deeper and under cover may meet rising community and environmental concerns 
Greenfield exploration
• A strong greenfields exploration program is central to the long-term growth of the industry, as this is the only way of delivering the next major new mining camp. It is the best solution is to find new, high-quality deposits.
• Genuine greenfields discovery focused on high-quality targets remains the best long-term option to grow a company. 
• Exploration success is not measured simply in terms of the number of deposits found, but rather the number of high-quality mines built.
Land-use planning
• Dynamic nature of socio-economic factors can be expressed as concern about the environment, cost of energy, social license to operate or conflict. In a changing world, these factors are likely to become increasingly significant 
• To an increasing extent, extraction of mineral resources must compete with other interests 
• Documentation and spatial databases of reserves/deposit areas is of importance for influencing on the future land use.
Exploration: The search for an ore deposit
Generating successful new projects is mainly based on available information reviews and new exploration surveys carried out.
Geology drives ore modelling
• If is often difficult to identify all of the processes involved in the formation of a deposit and in place of a good understanding of why mineral deposits occur where they do, mineral explorers and resource assessor make do with mineral deposit models. The attached figure displays a workable geo-modeling approach concerning the presence of interactive ore-forming hydrothermal systems in northern Greece to produce feasible manto polymetallic and porphyry copper deposits. 
• The value of ore deposit models in exploration and resource assessment is therefore limited when the geology of an area is poorly understood and by the simplifications inherent in the construction of ore deposit models
• Integration of geological, geochemical, geophysical, spectral data, adds an essential, holistic, multidisciplinary approach that further enhances the exploration process.

Mineral exploration challenges for Geological Surveys

• Evaluation of future global minerals demand and supply.
• More detailed evaluations of resource potential in underexplored regions and revisiting of historic mining regions with new technology and concepts 
• Enhance the accessibility to existing data on both primary and secondary resources to achieve high potential and new mineral deposits (e.g. CRM) taking also into account competing land-uses
• New 3D/4D modeling capabilities integrating geological, geophysical and geochemical data, and development and application of innovative assessment methods will result in improving the understanding of resources and possibly underpinning the discovery of deep seated deposits. 
• Ore classification of primary and secondary resources based on geological potential approach and estimation
• Develop models for the research and development of unconventional resources (e.g., small high-grade deposits necessitating reduced investments for their development, and hence reduced impacts on society, land use and the environment).
EU raw materials sustainability
• Sustainable and resilient exploitation of Europe’s mineral resources and work towards a secure supply of the EU with raw materials. 
• Integrate innovation and value creation in relation to mineral raw materials in combination with environmentally sound and resource efficient exploitation taking into account the required economic, environmental and social conditions. 
• Stimulate economic growth while at the same time promoting fairness for all citizens and a healthy environment.
• Societal, environmental and political values and developments may place increasing pressure on the availability and exploitation of natural resources, including mineral raw materials, but also other geological resources.
Challenging targets towards and beyond 2020

• To build a good understanding of mineral occurrences and evolution of their geological and lithological environment is main key to explaining and predicting the regional distribution and exploitability of subsurface resources as well as the associated natural and anthropogenic physical interactions. 
• Improving European regional geological and metallogenic knowledge and enhancing 3D predictive targeting systems to improve exploration efficiency, identify and safeguard areas of high mineral resource prospectivity and areas with development potential taking into account competing land uses and facilitate the identification of mineral resources at depth.
• Providing estimates of resources classification (discovered and undiscovered) for specific commodities as well as developing appropriate methods for reporting reserves and resources of waste rock, mine waste and tailings.
• Identifying the undiscovered resources of specific commodities within Europe, using appropriate methodologies.
• Producing harmonized transnational metallogenic maps, and new mineral potential and mineral prediction maps based on common methodologies 
• Improving mineral deposit models for under-explored or poorly explored deposit types in Europe. Develop models for the research and development of unconventional resources (e.g., small high-grade deposits necessitating reduced investments for their development, and hence reduced impacts on society, land use and the environment).
• Bring new methodologies for enhancing exploration success to the market making it more efficient, less costly and less invasive. 
• Business and other stakeholders should be better placed to leverage investment in innovative solutions for mineral exploration and development. 
• Develop the data and tools to facilitate the re-use and recycling of mineral based waste. Combine with the development of 'mobile' units for the treatment of limited amounts of materials in order to make this approach really effective, especially at legacy sites. 
• Focus on exploration for commodities challenging environments and new frontiers, such as energy critical elements, low-carbon technologies and products, telecommunications, transport, societal well-being including health.


Παρασκευή, 17 Μαρτίου 2017

Από που κι ως που «Εξόρυξη Χρυσού»

Το έργο παραγωγικής αξιοποίησης και εκμετάλλευσης των πολυμεταλλικών κοιτασμάτων Β.Α. Χαλκιδικής αποκαλείται συχνά, και κυρίως από αντιμεταλλευτικούς κύκλους σαν επένδυση εξόρυξης χρυσού. Θα μπορούσε βέβαια κάποιος να δεχτεί καλοπροαίρετα την άποψη ότι «τόσα ξέρουν τόσα λένε». Στην συγκεκριμένη όμως περίπτωση είναι προφανές ότι πρόκειται για ένα ακόμη αντιμεταλλευτικό σύνθημα που όμως δεν ανταποκρίνεται στην κοιτασματολογική πραγματικότητα της περιοχής. Συγκεκριμένα κάνοντας μια απλή προσέγγιση, και γρήγορη επιστημονική «ανάγνωση» του πλαισίου οικονομικής γεωλογίας που επικρατεί και ισχύει στην Β.Α. Χαλκιδική παρατηρεί,ι εντοπίζει και διαπιστώνει κανείς δύο βασικούς κοιτασματολογικούς τύπους και κατηγορίες μεταλλευμάτων. 

Στα ενεργά μεταλλεία Ολυμπιάδας και Μαύρων Πετρών/Μαντέμ Λάκκου(Στρατώνι-Στρατονίκη) πρόκειται για πολυμεταλλικά θειούχα μεταλλεύματα με το αρχικό και βασικό οικονομικό ενδιαφέρον να βρίσκεται στα περιεχόμενα ορυκτά θειούχου ψευδαργύρου (σφαλερίτης), θειούχου μολύβδου (γαλήνιτης) και θειούχου σιδήρου (σιδηροπυρίτης), ενώ μεταβαλλόμενη είναι η παρουσία του  θειούχου ορυκτού σιδήρου -αρσενικού (αρσενοπυριτης). Στην πραγματικότητα πρόκειται δηλαδή για εξόρυξη με μεταλλευτικό στόχο την παραγωγή ψευδαργύρου και μολύβδου, κάτι άλλωστε που χαρακτηρίζει διαχρονικά την παραγωγική λειτουργία των συγκεκριμένων μεταλλείων. Το οικονομικό ενδιαφέρον σε αργυρό και χρυσό οφείλεται στις υψηλές περιεκτικότητες που εντοπίζονται αντίστοιχα στον γαλήνιτη και αρσενοπυρίτη. Τα δυο πολύτιμα μέταλλα συνοδεύουν και ενισχύουν σημαντικά την οικονομικότητα των μεταλλευμάτων ψευδαργύρου και μολύβδου αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορούν η Ολυμπιάδα και οι Μαύρες Πέτρες να θεωρούνται μεταλλεία εξόρυξης χρυσού.

https://ssl.gstatic.com/ui/v1/icons/mail/images/cleardot.gifΣτο κοίτασμα των Σκουριών το οικονομικό ενδιαφέρον βρίσκεται στην μεταλλοφορία θειούχων ορυκτών χαλκού με κυρίαρχη την παρουσία του χαλκοπυριτη. Η σχετικά αυξημένη περιεκτικότητα χρυσού ενισχύει την εκμεταλλευσιμότητα του χαλκουχου μεταλλεύματος των Σκουριών. Και βέβαια στην περίπτωση αυτή πρόκειται βασικά για εξόρυξη χαλκού, και όχι χρυσού.

Είναι φανερό λοιπόν ότι και στις δύο περιπτώσεις η γενικολογη αναφορά περί εξόρυξης χρυσού είναι ανακριβής, παραπλανητική και δεν έχει σχέση με τα πραγματικά δεδομένα της παραγωγικής διαδικασίας. Η αβάσιμη, στρεβλή και ανορθόδοξη αυτή ονοματολογική αναφορά χρησιμοποιείται τόσο από τους αντιμεταλλευτικους όσο και από αυτούς που στηρίζουν τη μεταλλευτική δραστηριότητα. Οι μεν θέλοντας να συνδέσουν το χρυσό με υποβάθμιση του περιβάλλοντος και για να υπηρετήσουν άλλες σκοπιμότητες, και οι δε νομίζοντας ότι έτσι αναδεικνύουν περισσότερο την πλουτοπαραγωγική αξία και προοπτική. 

Και στις δύο περιπτώσεις είναι φανερό ότι όσοι επιμένουν στην αυθαίρετη αναφορά περί εξόρυξης χρυσού ενδιαφέρονται βασικά για την επικοινωνιακή εκμετάλλευση του θέματος. Και για να αποδοθεί ακόμη πιο καθαρά η πλουτοπαραγωγικη δυναμική της πολυμεταλλικης "υπεροψίας​" και διάστασης είναι σκόπιμο να παρατηρηθεί και συμπληρωθεί ότι,
·         σε ότι αφορά στους συγκεκριμένους τύπους μεταλλεύματος, ο πολυμεταλλικός χαρακτήρας διευρύνει το κοιτασματολογικό δυναμικό και την οικονομική τους βάση, ενισχύει την αναπτυξιακή προοπτική, και αυξάνει τα περιθώρια παραγωγικής τους ανοχής και αντοχής απέναντι σε κάθε είδους σκαμπανεβάσματα στη διάθεση, ζήτηση και κατανάλωση ορυκτών πρώτων υλών. Η όποια «ανησυχία» δημιουργείται συχνά στην αξία του χρυσού, με αφορμή κυρίως διάφορα πολιτικά και χρηματιστηριακά «παιχνίδια», αντιμετωπίζεται με τη σταθερότητα και την δυναμική βιομηχανική παρουσία του ψευδαργύρου και του χαλκού. Ακόμη, η εμφάνιση παρακείμενης μεταλλοφορίας μαγγανίου στο περιβάλλον των πολυμεταλλικών κοιτασμάτων αποτελεί πρόσθετη μεταλλευτική παρακαταθηκη για την περιοχή.
·         σε ότι αφορά στο δημόσιο συμφέρον η ολοκληρωμένη παραγγωγική εκμετάλλευση του διαθέσιμου μεταλλευτικού δυναμικού στο συνολό του, δημιουργεί ευνοϊκές προϋποθέσεις και συνθήκες καθετοποιημένης αξιοποίησης, μεγιστοποίησης του κοινωνικο-οικονομικού οφέλους και βέλτιστης περιβαλλοντικής διαχείρισης.

Τα περί εξόρυξης ή επένδυσης χρυσού δεν έχουν συνεπώς καμία σχέση με το πραγματικό περιεχόμενο της μεταλλευτικής δραστηριότητας στην Β.Α. Χαλκιδική. Στην ουσία πρόκειτα για ένα ακόμη επικοινωνιακό τρικ που βολεύει όλους αυτούς που για διάφορους λόγους αναζητούν εναγωνίως να έχουν ένα ρόλο, έστω κα ι αν αυτός καταλήγει τελικά να είναι «εκ των πραγμάτων» εικονικός και κενός αξιόπιστων επιχειρημάτων.
.

Το ζητούμενο στη Β.Α. Χαλκιδική είναι μέσα από το πολυμεταλλικό περιεχόμενο των κοιτασμάτων να υπάρξει βιώσιμη μεταλλευτική δραστηριότητα (sustainable mining)  στη βάση μιας συνολικά ολοκληρωμένης και αποτελεσματικής αποθεματικής αξιοποίησης (resource efficient exploitation), σύμφωανα με τις αρχές και τους κανόνες μιας κυκλικής οικονομικής προσέγγισης (circular economy). Πρόκειται λοιπόν για την εξόρυξη κοιτασμάτων μολύβδου-ψευδαργύρου στην Ολυμπιάδα και Μαύρες Πέτρες, και χαλκού στις Σκουριές. Στην εξέλιξη της παραγωγικής διαδικασίας η εφαρμογή νέων κατάλληλων τεχνολογιών και μεθόδων μεταλλευτικής επεξεργασίας έχει σαν αποτέλεσμα την αύξηση της αρχικής κοιτασματολγικής αξίας μέσα από την παραγωγή χρυσού, αλλά και αργύρου, ενώ παράλληλα προκύπτουν δευτερογενώς αξιοποιήσιμα απόβλητα. Γίνεται λόγος λοιπόν για μια «win-win» περίπτωση που διασφαλίζει από την μια μεριά μέγιστη πλουτοπαραγωγική αξιοποίηση  και επαναξιοποίηση, και από την άλλη πλευρά πετυχαίνει βέλτιστη περιβαλλοντική διαχείριση.

Στη σχηματική μεταλλογενετική παράσταση του Jebrak (2016) ότι η τα μεταλλοφόρα συστήματα στη Β.Α. Χαλκιδική (Σ=Σκουριές, Ο=Ολυμπιάδα, Μ=Μαύρες Πέτρες, Π=Πιάβιτσα, Β=Βάρβαρα) συνδέονται με διάφορους συγκεκριμένους κοιτασματολογικούς τύπους, γεγονός που και αυτό με τη σειρά του αποδεικνύει και αιτιολογεί την πολυμεταλλικότητα της περιοχής.