Κυριακή, 19 Φεβρουαρίου 2017

Στηρίζω Ελλάδα, Διαλέγω Ευρώπη

Είναι φανερό και προκύπτει ξεκάθαρα ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των δανείων πηγαίνει για να ξεπληρώσει το χρέος και ένα σημαντικό μέρος στην ανακεφαλαίωση των τραπεζών. Από την άλλη πλευρά ξενίζει το χαμηλό ποσό που φαίνεται να προβλέπεται στο νέο δανειακό πακέτο για επενδύσεις σχετικές με την εξυγίανση και οικονομική υποστήριξη μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων που αποδεδειγμένα αναπτύσσουν την καινοτομία, κινούν την αγορά, υπηρετούν την παραγωγική οικονομία και δημιουργούν ποιοτικές θέσεις εργασίας. Στο κάτω μέρος του σχήματος παρουσιάζεται σε διάγραμμα η εξέλιξη του χρέους διαφόρων ευρωπαϊκών χωρών. Η τρέχουσα αξιολόγηση θα κλείσει και μάλιστα σχετικά σύντομα. Είναι όμως σίγουρο ότι παρόμοιες καταστάσεις έντασης και φόρτισης θα υπάρξουν και στο μέλλον εφόσον τα πράγματα παραμένουν το ίδιο ρευστά και αντιφατικά. Θέλω εδώ να μεταφέρω τις δικές μου απόψεις και σκέψεις στη βάση προσωπικών και αυτοκριτικών αναλύσεων και ερμηνειών, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα το δικαίωμα στον καθένα να έχει τις δικές του προσεγγίσεις.

Θα ήθελα να ξεκαθαρίσω από την αρχή, για την αποφυγή τυχόν παρεξηγήσεων, ότι είμαι βαθιά ευρωπαϊστής, με τάσεις και πεποιθήσεις πολίτη του κόσμου. Πιστεύω ακράνδατα στο πρότζεκτ της ενοποιημένης Ευρώπης, σαν το πιο ριζοσπαστικό προοδευτικό και δυναμικό εγχείρημα και πρωτοβουλία που συνέβη στη σύγχρονη ιστορία σε παγκόσμιο επίπεδο. Ήταν σίγουρο πως ο δρόμος και το ταξίδι θα παρουσίαζαν πολλές δυσκολίες, αλλά έγινε γρήγορα αντιληπτό ότι αυτό που μετράει είναι η διατήρηση του οράματος, η καθαρότητα του ορίζοντα και ο τελικός προορισμός. Στηρίζω λοιπόν μια Ευρώπη που σέβεται τις εθνικές κουλτούρες και τα κυριαρχικά δικαιώματα, μάχεται για την κοινωνική αλληλεγγύη, στηρίζει τα ανοικτά σύνορα και το δημοκρατικό δικαίωμα ελεύθερης διακίνησης των λαών, αντιμετωπίζει με αποτελεσματικό και ισόνομο τρόπο τις προκλήσεις της εποχής και δημιουργεί ίσες αναπτυξιακές προϋποθέσεις και ευκαιρίες οικονομικής προόδου με κοινό παρανομαστή τον υψηλό δείκτη ποιότητας ζωής όλων των ευρωπαίων πολιτών. Θεωρώ ότι οποιεσδήποτε κινήσεις έξω από το ευρωπαϊκό πλαίσιο της χώρας μας θα επιφέρουν καταστροφικές επιπτώσεις στον τόπο και τους πολίτες. Όποια λογική αντιμετωπίζει το θέμα στη βάση « η Ευρώπη είναι το πρόβλημα και η έξοδος από αυτή η λύση του» αποτελεί υπεραπλοποίηση της κατάστασης και κυριώς υπεκφυγή από τις πραγματικές αιτίες και αφαίρεσης του δικαιώματος ίσου καταμερισμού των ευθυνών. Και εξηγούμαι.

Σε μια γενική θεώρηση το πρόβλημα του οποίου «εκ των πραγμάτων» είσαι μέρος το λύνεις σωστά και αποτελεσματικά όταν το αναλύεις, το κατανοείς και το αποδέχεσαι ο ίδιος. Αν ενώ συμμετείχες στη δημιουργία του, το αντιμετωπίζεις αδιάφορα σαν να μην σε αφορά, τότε συμβαίνει να προσφεύγεις σε εύκολες λύσεις, όπως για παράδειγμα η μεταφορά των όποιων , σε τρίτους που κάθε φορά αλλάζουν είδος και επίπεδο. Με άλλα λόγια εξωτερικεύεις ένα εσωτερικό δικό σου πρόβλημα. Και για να βάλουμε τα πράγματα σε μια σειρά και να τα δούμε πιο συγκεκριμένα μέσα από την παρατεταμένη οικονομική κρίση της πατρίδας μας, είναι φανερό ότι όι εθύνες βαραίνουν κάθε φορά και συχνά μέσα σε διάστημα μερικών δευτερολέπτων, τρίτους τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό της χώρας.

Φταίνε οι πολιτικοί μας. Καμμιά αντίρρηση, και μάλιστα φέρνουν ένα μεγάλο μερίδιο ευθύνης σαν κάτοχοι της εξουσίας και χειριστές λήψης των αποφάσεων. Από την άλλη πλευρά τους έχουμε αλλάξει δεκάδες φορές, αλλά τα πρόβληματα δεν βρίσκουν λύσεις και η κατάσταση αντί για καλύτερη γίνεται χειρότερη. Έφυγαν οι παλιοί και ήρθαν καινούριοι. Ξαναήρθαν οι παλιοί και από πίσω άλλοι πιο καινούριοι. Εκτός από κάποιες λεκτικές εφεύρεσεις, όπως για παράδειγμα μετονομασία της Τρόϊκα σε Θεσμούς, το μνημονιακό καθεστώς παραμένει. Συνεπώς το μοναδικό λογικό συμπέρασμα που θα μπορούσε να βγάλει κανείς είναι ότι δεν έχει σημασία ποιοι κυβερνούν αφού όλοι προέρχονται από την ίδια δεξαμενή. Δεν έχουν σημασία τα πρόσωπα αλλά η κεκτειμένη νοοτροπία και τρόπος σκέψης και συμπεριφοράς που απλώνεται και αφορά το σύνολο σχεδόν της ελληνικής κοινωνίας. Αυτής που εμείς δημιουργήσαμε με βασικά χαρακτηριστικά την κατάχρηση της εξουσιας σε όποιο βαθμό και όποτε την αποκτήσουμε, και ο συντεχνιακός νεοπλουτισμός που δεν έλαβε ποτέ υπόψη του ή δεν νοιαζότανε για τα εμφανή οικονομικά πρόβληματα της χώρας.
Φταίει η Ευρώπη, κάτι που μπορεί κάποιος επίσης να ισχυριστεί. Αλλά από την άλλη μεριά πως και γιατί. Με ποιο συγκεριμένο τρόπο. Και αν δούμε τα πράγματα ψύχραιμα και με καθαρό μυαλό, μάλλον καλά και ευγενικά μας φέρθηκαν. Προκύπτει λοιπόν από διάσπαρτα στοιχεία ότι η Ελλάδα ήταν διαχρονικά από τις πλέον ωφελημένες χώρες. Δείχνουν λοιπόν πως τα συνολικά έσοδα της χώρας μας από κοινοτικές επιχορηγήσεις προσέγγισαν τα 200 δισ. ευρώ. Άλλα 40 δισ. ευρώ αναμένεται να λάβει η Ελλάδα στο πλαίσιο της νέας προγραμματικής περιόδου μέχρι το 2020. Στα ποσά αυτά δεν περιλαμβάνονται τα δάνεια από το 2010 στο πλαίσιο της τρόικας, ύψους 240 δισ. ευρώ, τα οποία η χώρα μας καλείται να επιστρέψει. Με όρους «καθαρού δημοσιονομικού οφέλους», των συνολικών δηλαδή απολαβών του κράτους από τον κοινοτικό προϋπολογισμό μείον τη συνολική συνεισφορά του σε αυτόν, η Ελλάδα είχε το μεγαλύτερο όφελος για την περίοδο 2007-10.    Ακολουθούν η Πολωνία, η Ισπανία και η Πορτογαλία.  Αν  εξαιρεθεί το Λουξεμβούργο λόγω της εγκατάστασης εκεί (και στο Βέλγιο) των κοινοτικών οργάνων, η χώρα της οποίας οι συνολικές εισπράξεις από τις δαπάνες του κοινοτικού προϋπολογισμού καλύπτουν το μεγαλύτερο ποσοστό του ΑΕΠ της (σε τρέχουσες τιμές και ισοτιμίες αγοραστικής δύναμης) είναι πάλι η Ελλάδα (3,3%), ακολουθούμενη σε μεγάλη απόσταση από τις Λιθουανία, Πορτογαλία και Λετονία». Όσο για τα έσοδα από την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), εδώ η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη θέση γιατί την υποσκέλισε η Ιρλανδία. Η τελευταία έλαβε από την ΚΑΠ την περίοδο 2007 – 2010 354 ευρώ ανά κάτοικο, η Ελλάδα 287 ευρώ ανά κάτοικο και η Δανία 210 ευρώ ανά κάτοικο. Όλα αυτά τα χρήματα δόθηκαν για να υπάρξει σταδιακά αναπτυξιακή και οικονομική σύγκλιση με τις περισσοτερο ανεπτυγμένες οικονομίες του ευρωπαϊκού βορρά, που δεν έγινε φυσικά ποτέ. Το ερώτημα είναι που πήγαν όλα αυτά τα δισεκατομμύρια. Προφανώς κατασπαταλήθηκαν και κακοδιαχειρίστικαν σε λάθος κατεύθυνση και προορισμό από ένα κράτος κακό «επιχειρηματία» και σχεδιαστή, και ένα αντιπαραγωγικό κρατικοδίαιτο ιδιωτικό τομέα. Στα απλά μαθηματικά η εξίσωση αυτή οδηγεί σε διαπλοκή. Ή αν θέλετε το διάνυσμα που προκύπτει είναι αναπτυξιακά καθοδικό, και έτσι κλείνω εδώ αυτό το θέμα.Ποιος φταίει λοιπόν που μετά από τόσα χρόνια δεν κατορθώσαμε να νοικοκυρέψουμε την χώρα μας και γιατί να φορτώνουμε σε άλλους την δική μας ανικανότητα καλής διαχείρισης του σπιτιού μας. Οι τρεις Βαλτικές χώρες μπήκαν στην Ένωση πιο αργά βρήκαν τον δικό τους σταθερό ρυθμό όπως ταιριάζει στα δικά τους οικονομικά μεγέθη. Οι κεντροανατολικές χώρες το ίδιο με την Πολωνία να παίζει πλέον κεντρικό ρόλο. Η Ιρλανδία επανέκαμψε και η Πορτογαλία, Ισπανία και Ιταλία το παλεύουν και αναζητούν το δικό τους μοντέλο. Συνεπώς, γιατί να μην μπορούμε και εμείς.

Να πάμε στην δραχμή λένε αρκετοί και να αντιγράψουμε το Brexit, σκέψεις που εντάσσονται και αυτές στις εύκολες και πρόχειρες λύσεις που μας βολεύουν και μας δίνουν προς στιγμή τη δυνατότητα να αποφεύγουμε να βλέπουμε κατάματα την πραγματικότητα προτιμώντας αντί για αυτήν να εισπράττουμε οικειοθελώς την παραπλάνηση. Το σενάριο τρόμου λοιπόν της δραχμής το βλέπουν όλοι οπου και αν βρίσκονται και σε όποια οικονομική και ιδεολογική πλατφόρμα και αν ανήκουν, εκτός από ορισμένους από εμάς που όπως συνηθίζεται τα ξέρουν όλα. Το μόνο που αξίζει να πει κανείς εδώ είναι επιολαιότητα και άγνοια κινδύνου. Όσον αφορά το Brexit ντρέπομαι προσωπικά μόνο που το σκέφτομαι σαν έλληνας. Τι να πεις.Μια χώρα που κέρδιζε σε πολλά και διάφορα επίπεδα σαν μέλος της Ένωσης (το παράδεχρτηκαν και οι ίδιοι αμέσως μετά το δημοψήφισμα), επέλεξε ένα απόλυτα εθνικιστικό τρόπο να κλείσει τα σύνορα της σε κάθε πρόσφυγα αλλά εκ των πραγμάτων πλέον και σε κάθε ευρωπαίο πολίτη.  Να προδώσει όλες τις χώρες που παραμένουν στο καράβι της Ευρώπης αποφασισμένες να πάνε κόντρα, αλλά με σιγουριά απέναντι σε κάθε δυσκολία. Και τώρα η χώρα αυτή που νομίζει ότι είναι μεγάλη και ισχυρή από μόνη της παρακαλάει για ειδικές εμπορικές συμφωνίες με την Ευρώπη. Τι να ζηλέψω λοιπόν από το πολιτικό μοράλ μιας τέτοιας χώρας, την οποία σε καμμία περίπτωση δεν θα ήθελα να αντιγράψει η πατρίδα μου. 


Αυτό που χρειάζεται η Ελλάδα και ο λαός μας είναι πλήρης αντίληψη στο που πραγματικά βρισκόμαστε. Να δούμε και να πούμε την αλήθεια. Να προσδιορίσουμε τα προβλήματα και τις λυσεις τους χωρίς ιδεοληψίες και αφορισμούς. Ανάπτυξη, παραγωγική οικονομία, θεσεις εργασίας. Δεν μπορεί η σημερινή Ελλάδα να είναι από τις χειρότερες χώρες σε ότι αφορά στην προσέλκυση επενδύσεων. Δεν χρειάζονται ούτε εξυπνάδες, εθνικισμός, αλλά ούτε ψευτοπατριωτισμός από ντεμέκ ελληνάρες. Η Ελλάδα είχε και έχει μια λαμπρή ιστορία και ολοι μας είμαστε περήφανοι για αυτό και είναι πολλοί αυτοί που το σέβονται και εκτός χώρας. Αυτό είναι ιστορικα δεδομένο και δεν αλλάζει με τίποτε. Όμως εμείς και οι γενιές που έρχονται ζούμε το σήμερα με την εθνική αξιοπρέπεια να κρίνεται σε άλλους τομείς κοινωνικών και οικονομικών επιδόσεων. Να ανασκουμπωθούμε λοιπόν για να ξεφύγουμε ή αν θέλετε να αποδράσουμε από τη μιζέρια και τις κάθε τόσο επώδυνες και ψυχοφθόρες δοκιμασίες. Παραγωγική οικονομιά, πρόσθετο, νέο εισοδήματα γαι το κράτος. Και φυσικά δεν πουλάμε τη χώρα μας όταν δρομολογούμε και επιτρέπουμε επενδύσεις όπως η μεταλλευτική της Χαλκιδικής, άλλες που αφορούν στην αξιοποίηση πλουτοπαραγωγικών πηγών μας, ή οπως αυτή του Ελληνικού. Όταν έχεις ένα κράτος και μια διοίκηση που βάζει και τηρεί όρους δημοσίου συμφέροντος δεν φοβάσαι τίποτα. Ας πάρουμε παραδείγματα από άλλες χώρες που αν και έχουν αυστηρότερη φορολογία και περιβαλλοντική νομοθεσία αποτελούν πρώτη επιλογή πολλών επενδυτών. Γιατί άραγε αυτό. Οι Σουηδοί όταν η Σααμπ δεν πήγαινε καλά το κράτος δεν χρησιμοποίησε λεφτά φορολογουμένων γαι να τη σώσουν αλλά την άφησαν να συρρικνωθεί. Πούλησαν μερικώς την Βόλβο σε κινέζους όπως και οι Γερμανοί την Όπελ. Αυτό σημαίνει και είναι σήμερα πατριωτισμός. Δηλαδή ρεαλισμός και πραγματική πραγματικότητα, ζώντας το σήμερα και το αύριο και όχι το άχρηστο πλέον χθες. Οι άνθρωποι επιβιώνουν και δημιουργούν από την κοινωνική τους παρουσία που ενισχύεται και μπορεί να είναι βιώσιμη μόνο με την εργασία και την οικονομική ποιότητα. Κατά την ταπεινή μου γνώμη μόνο έτσι θα πάμε μπροστά και ψηλά, κυρίως για τα παιδιά μας και τα παιδιά των παιδιών μας. 


Πέμπτη, 5 Ιανουαρίου 2017

Καινοτομία και νέες τεχνολογίες αυξάνουν τις ανάγκες ορυκτών και μετάλλων.

Σε κεντρικό άρθρο της ημερήσιας και καθημερινής σουηδικής εφημερίδας Dagens industri, οι γενικοί διευθυντές των Γεωλογικών Ινστιτούτων Σουηδίας και Νορβηγίας παρεμβαίνουν, ισχυρίζονται και τεκμηριώνουν την άποψη τους ότι οι χώρες του ευρωπαϊκού βορρά χρειάζονται περισσότερα μεταλλεία. Προτείνουν την εντατικοποίηση της κοιτασματολογικης έρευνας για τον εντοπισμό νέων μεταλλευμάτων και την αύξηση των ευρωπαϊκών αποθεμάτων σε ορυκτές πρώτες ύλες.

Σήμερα λοιπόν οι ευρωπαϊκές χώρε
ς καταναλώνουν πενταπλάσιες ποσότητες χαλκού από τα 2,5 κιλά το χρόνο που καταναλώνουν οι αναπτυσσόμενες χώρες. Την ίδια στιγμή η τρέχουσα και προβλεπόμενη ραγδαία πληθυσμιακή αύξηση εντείνει διαρκώς την ζήτηση ορυκτών πρώτων υλών λόγω των πρόσθετων αναγκών που προκύπτουν για νέους δρόμους, σπίτια και υποδομές.

Ακόμη η Ευρώπη έχει βάλει σαν στόχο το 2020, 20% της ενέργειας που χρειάζεται να προέρχεται από ήπιες μορφές και πηγές. Κάτι που για να είναι εφικτό και να μπορεί να συμβεί απαιτεί την κοιτασματολογικα αποθεματικη παρουσία, μεταλλευτική παραγωγή και διαθεσιμη προμήθεια συγκεκριμένων ορυκτών και μετάλλων. Για παράδειγμα μία ανεμογεννήτρια για να παράγει ένα μεγαβάτ χρειάζεται πρώτες ύλες 132 τόνων χάλυβα, 370 κιλών αλουμινίου, 10 τόνων χαλκού, 111 κιλών νικελίου, 6,7 τόνων μολύβδου, 124 κιλών νεοδυμίου και 22 κιλών δυσπρόσιου. Η σημερινή παγκόσμια παραγωγή δυσπρόσιου σε 1350 τόννους το χρόνο θα έφτανε μόνο για περιορισμένο αριθμό ανεμογεννήτριων αφού το συγκεκριμένο μέταλλο είναι απαραίτητο και χρησιμοποιείται και σε άλλες καινοτόμες εφαρμογές. Από την άλλη πλευρά στη κατασκευή φωτοβολταϊκών συστημάτων χρημοποιουνται τα αλουμίνιο, άνθρακας, χαλκός, ίνδιο, γκαλιο, σίδηρος, μόλυβδος, τελλουριο και τιτάνιο.Και ενώ η Ευρώπη καταναλώνει το 20% της παγκόσμιας μεταλλευτικής παραγωγής παράγει λιγότερο από 1,5% σιδήρου και αλουμινίου και μόνο 6% της παγκόσμιας παραγωγής χαλκού.

Αυτός είναι και ο λόγος που η σουηδική κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο ανέθεσαν με σχετική χρηματοδότηση στο γεωλογικό ινστιτούτο της χώρας, έργο κοιτασματολογικης έρευνας με στόχο την αύξηση των αποθεμάτων ορυκτών πρώτων υλών και την "ως εκ τούτου" υποστήριξη της εθνικής και ευρωπαϊκής μεταλλευτικής παραγωγής. Αυτό έγινε στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής για την βιομηχανία, στην οποία τα μεταλλεία αποτελούν βασικό αναπτυξιακό πυλώνα. Κάτι που συμβαδίζει και με τις δράσεις του ευρωπαϊκού προγράμματος πλαισίου Οριζοντας2020, που στηρίζει και προωθεί νέες τεχνολογίες και καινοτομία στη βάση παραγωγικής αξιοποίησης των ορυκτών πρώτων υλών της Ευρώπης. Έρευνα και καινοτομία σε όλο το φάσμα της μεταλλευτικής παραγωγικής αλυσίδας. Νέες μέθοδοι στη κοιτασματολογικη έρευνα, νέες τεχνολογίες στον εμπλουτισμό, νέες τεχνικές στη μεταλλουργία, νέα προϊόντα, βέλτιστες πρακτικές διαχείρισης αποβλήτων στη βάση της κυκλικής οικονομίας.


Κεντρικός στόχος και βασική επιδίωξη είναι η διασφάλιση ευημερίας και ποιότητας ζωής για τους Ευρωπαίους πολίτες και όχι μόνο.

Δευτέρα, 12 Δεκεμβρίου 2016

Τρεις αληθινές ιστορίες, μια μεταλλευτική πραγματικότητα

Γεωπολιτικό το ρίσκο στις μεταλλευτικές επενδύσεις

Πρόσφατο συμβάν αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ή στενή σχέση και επιπτώσεις που συχνά δημιουργεί η γεωπολιτική κατάσταση και το περιεχόμενο της, στην ομαλή υλοποίηση, εξέλιξη και λειτουργία μιας όποιας επενδυτικής δραστηριότητας. Συγκεκριμένα η επίσκεψη του Δαλάι Λάμα στη Μογγολια είχε σαν αποτέλεσμα ή Κινα να μπλοκάρει την μεταφορά και είσοδο μογγολικου χαλκού στα κινέζικα σύνορα. Το μεταλλείο χαλκού-χρυσου στη Μογγολια, που είναι ο μεγαλύτερος φορολογικός τροφοδότης της χώρας, εξάγει τα προϊόντα του στη Κινα. Στην περίπτωση αυτή μέτρησαν δηλαδή περισσότερο οι άσχημες διμερείς σχέσεις Θιβετ και Κινας, με την τελευταία να μην επιθυμεί την ανάμιξη του Θιβετιανου Βουδισμού στη Μογγολια. Με άλλα λόγια κάποια πράγματα που μπορεί να φαντάζουν σε μας ασήμαντα για μας είναι τόσο σημαντικά για άλλους με απρόβλεπτες και συχνά επώδυνες επιπτώσεις. Σε κάθε περίπτωση η εκτίμηση του επενδυτικού ρίσκου αποτελεί πολλές φορές δύσκολη υπόθεση.

Προτεραιότητα στην κοιτασματολογική έρευνα χρυσού

Υπάρχουν φόβοι ότι ήδη στο τέλος της τρέχουσας δεκαετίας για πρώτη φορά στην ιστορία θα δημιουργηθεί έλλειψη αποθεμάτων αποθεμάτων χρυσού σέ παγκόσμιο επίπεδο με αποτέλεσμα την ύπαρξη υψηλού κινδύνου και ισχυρής πίεσης σε ότι στην βιώσιμη και απρόσκοπτη διάθεση, προμήθεια και διακίνηση του κίτρινου μετάλλου. Το γεγονός αυτό οφείλεται στην περιορισμένη χρηματοδότηση προγραμμάτων και έργων κοιτασματολογικης έρευνας. Συγκεκριμένα, στην πρόσφατη άσχημη περίοδο για τον μεταλλευτικό κλάδο, τα ποσά που επενδύθηκαν στην αναζήτηση και εντοπισμό νέων κοιτασμάτων μειώθηκαν παγκόσμια από 12 δισ δολ το 2012 σε 4 δισ δολ σήμερα. Αντι για αυτό οι εταιρείες επέλεξαν να επενδύσουν στην αύξηση αποθεμάτων των "υπό εκμετάλλευση" μεταλλευμάτων τους και στον εκσυγχρονισμό της παραγωγικής διαδικασίας. Απουσίασαν σε μεγάλο βαθμό οι έρευνες σε νέες περιοχές με πρόσφορο γεωλογικό περιβάλλον και δυναμικό κοιτασματολογικο ενδιαφέρον. Ο ορατός όμως πλέον κίνδυνος έλλειψης αποθεμάτων χρυσού αλλάζει εδώ και αρκετό διάστημα την κατάσταση, και επιφέρει ολική επανεκκίνηση και επαναφορά στην ενίσχυση της γεωλογικής έρευνας και στην προοπτική εντοπισμού νέων κοιτασμάτων. Μαζί με το μήνυμα μάλιστα ότι "τα πλούσια και εύκολα κοιτάσματα έχουν βρεθεί και ότι απομένει πλέον ή έρευνα γεωλογικά δυσκολότερων και αν ανεξερεύνητων και φτωχότερων μεταλλοφοριων, γεγονός που αυξάνει το επενδυτικό ρίσκο κοιτασματολογικου εντοπισμού τους". Σαν αντικειμενικοί στόχοι έντονου και υψηλού κοιτασματολογικου και άρα οικονομικού ενδιαφέροντος προτείνονται περιοχές, περιφέρειες και χώρες στην Αφρική, την Αλασκα, την Αιγυπτο και το Ιραν όπου ο χαλκός και ο χρυσός αποτελούν αχώριστο "παραγωγικό ζευγάρι". Για ένα οικονομικό γεωλογο βέβαια είναι γνωστό και αποτελεί σημαντικό ερευνητικό εργαλείο, ότι τα Αλπικου ορογενετικου τόξου μαγματογενη πορφυρικα κοιτάσματα χαλκού- χρυσού του Ιραν βρίσκουν βορειοδυτικά την συνέχιση τους στις Σκουριές, το Γερακαριο, τη Βάθη και την Ποντοκερασια στη Β.Ελλαδα, στο Buchim στα Σκοπια και στο Bor στη Σερβια.

Αναπτυξιακός μονόδρομος για την Ευρώπη η αξοποίηση του ορυκτού της πλούτου


Η ιστορική μεταλλευτική περιοχή Rio Tinto, στη νοτιοδυτική Ισπανια βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο παραγωγικής αξιοποίησης. Μια ώρα περίπου δυτικά της Σεβιλλης υπήρξε μεταλλευτικό κέντρο για περισσότερα από 4 000 χρόνια με το χαλκό να παράγεται για πρώτη φορά το 1860. Βασικός επενδυτικός στόχος ο χαλκός, με τον χρυσό να ακολουθεί ακριβώς από πίσω και από πολύ κοντά. Ήδη στο πρώτο προηγούμενο τρίμηνο ή παραγωγή χαλκού ανήλθε σε 9 000 περίπου τόνους, ενώ υπάρχει εκτίμηση 10 000 τόνων στο τρέχον τελευταίο τρίμηνο του 2016. Απασχολούνται 320 εργαζόμενοι που σύντομα θα φθάσουν τους 380. Άλλη μία λοιπόν ευρωπαϊκή μεταλλευτική επένδυση είναι γεγονός τόσο από πλευράς τρέχουσας παραγωγικής εκμετάλλευσης, όσο και σε σχέση με τη δημιουργία θέσεων εργασίας.


Σάββατο, 26 Νοεμβρίου 2016

Το περιβάλλον λειτουργικό «σύνδρομο» αναπτυξιακής βιωσιμότητας

Η βιωσιμότητα της ανάπτυξης προϋποθέτει αποτελεσματική διαδραστική λειτουργία παραγωγικής οικονομίας, κοινωνικού οφέλους και περιβαλλοντικής αειφορίας, μέσα από μια δημοκρατική διακυβέρνηση. Υπάρχουν ορισμένοι που στη βάση μιας καθαρά λαϊκίστικης ή εκλαϊκευμένης προσέγγισης αν θέλετε, και για λόγους που δεν έχουν σχέση με τις καθημερινές ανάγκες και την πραγματική ζωή, παραμορφώνουν και διαστρέφουν την έννοια της βιωσιμότητας σαν να είναι αποκλειστικά περιβαλλοντική υπόθεση. Και βέβαια η μεθοδευμένη αυτή τακτική δεν έχει σκοπό να υπηρετήσει την πρόοδο αλλά αντίθετα επιδιώκει να τραυματίσει και να εμποδίσει μια ανθρωποκεντρική ευημερία και ποιότητα ζωής που σε κάθε περίπτωση αποτελεί βασικό  ζητούμενο. Είναι λοιπόν σαφές και αποτελεί θεμελιακό αξίωμα ότι η βιώσιμη ανάπτυξη χρειάζεται και απαιτεί συνέργεια και συνλειτουργία σταθερών και δυναμικά εξελισσόμενων βάσεων της οικονομίας, της κοινωνίας και του περιβάλλοντος. Έρευνα και καινοτομία δουλεύουν σήμερα στην ίδια κατεύθυνση και συμβάλλουν σε νέες υπηρεσίες, τεχνολογίες και προϊόντα. Η υγιής επιχειρηματικότητα παίρνει και δίνει τη αναπτυξιακή σκυτάλη, δημιουργεί θέσεις εργασίας, προσθέτει παραγωγικό κεφάλαιο και αξία στον ΑΕΠ και προστατεύει το περιβάλλον. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι οι χώρες που έχουν φθάσει μακριά και βρίσκονται μπροστά σε θέματα περιβαλλοντικής νομοθεσίας, ολοκληρωμένης λειτουργικής διαχείρισης των «εν γένει» αποβλήτων και εφαρμογής βέλτιστων περιβαλλοντικών πρακτικών, είναι αυτές που έχουν ισχυρή οικονομία και χαμηλούς δείκτες ανεργίας. Είναι αυτές που παρουσιάζουν υψηλούς αναπτυξιακούς ρυθμούς, αξιοποιούν τον παραγωγικό πλούτο που διαθέτουν, στηρίζουν το κοινωνικό κράτος και έχουν την ηρεμία και το χρόνο να σχεδιάσουν «έξυπνες» πόλεις και ήπια ενεργειακά δίκτυα και να διακρίνονται από περιβαλλοντικά ορθά καταρτισμένους, πληροφορημένους και ενημερωμένους πολίτες. Δειγματοληπτικό παράδειγμα η Σουηδία, όπου σήμερα οι σταθμοί φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων πλησιάζουν την πυκνότητα των βενζινάδικων, τα λεωφορεία λειτουργούν στο σύνολο τους με βιοκάυσιμα, ο βαθμός πάσης φύσης υλικού ανακύκλωση δεν έχει προηγούμενο και οι πόλεις θερμαίνονται με τα σκουπίδια. Και κυρίως ο καθεστώς λειτουργικής υπεροχής των μεταλλέιων της χώρας, συμπεριλαμβανομένων της σύγχρονης εξορυκτικής και άλλων μηχανικών και ρομποτικών τεχνολογιών. Τα σουηδικά ορυχεία έχουν φτάσει στο σημείο, εκτός από τα ορυκτά και μέταλλα που παράγουν να εξάγουν το ίδιο πετυχημένα μεθοδολογία και τεχνογνωσία απόλυτης λειτουργικής βιωσιμότητας, με αποτέλεσμα να δέχονται κάθε χρόνο «μεταλλευτικούς» επισκέπτες από όλο τον κόσμο που θέλουν να δουν, να αντλήσουν πληροφορίες, να μάθουν, να πάρουν ιδέες, να μεταφέρουν πρότυπα, να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν διαδικαστικά μοντέλλα προσαρμοσμένα στη βάση των δικών τους σε κάθε περίπτωση συνθηκών.
Στην προοπτική βιώσιμης ανάπτυξης η πραγματικότητα έχει το δικό της περιεχόμενο και αντικειμενική βάση.  Οικονομία, Κοινωνία, Περιβάλλον, σε πλήρη αλληλλοεξάρτηση με τα δύο πρώτα όχι μόνο να προηγούνται, αλλά το κυριότερο να αποτελούν μοναδική εγγύηση για την διασφάλιση του τρίτου. Χωρίς κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμο περιβάλλον. Οποιαδήποτε άλλη προσέγγιση αποτελεί εννοιολογική και ουσιαστική νοθεία και αλλοίωση της αρχής της βιωσομότητας, και υπηρετεί προφανώς άλλες σκοπιμότητες και συμφέροντα.     
Το περιβάλλον δεν αποτελεί θέμα για αφηρημένη διανοητική σκέψη και σπουδή, ούτε είναι εργαλείο ατέρμονης επαναστατικής γυμναστικής και στείρας πολιτικολογίας. Είναι αυστηρά επιστημονικό αντικείμενο που υπακούει σε ποιοτικά και ποσοτικά μεγέθη και κανόνες, και βιώσιμες διαδικαστικές ενέργειες και πρακτικές. Διαφορετικά καταλήγει σε ένα επικύνδινο, αδιέξοδο και βασανιστικό σύνδρομο κοινωνικής  εκμετάλλευσης, πολιτικού ηγεμονισμού και εξουσιομανίας, καθώς και αντιαναπτυξιακού σωβινισμού.

Οι ορυκτές πρώτες ύλες βαδίζουν σήμερα με γρήγορα βήματα και υψηλούς ρυθμούς στο δρόμο της αναπτυξιακής βιωσιμότητας, σε μια προοπτική ολοκληρωμένης εφαρμογής βέλτιστων πρακτικών παραγωγικής λειτουργίας που ήδη  ξεκίνησε δυναμικά και συνεχίζει ανοδικά προς και πέρα του 2020.

Παρασκευή, 2 Σεπτεμβρίου 2016

Ο Oρυκτός Πλούτος πυλώνας Δημοκρατικής Ανάπτυξης

Το τρίπτυχο, (ι) Επιστημονικό/Τεxνικό Τεκμήριο, (ιι) Πολιτική/Εταιρική Διακυβέρνηση και (ιιι) Κοινωνική Σύμπραξη/Συναίνεση είναι αυτό που ορίζει και καθορίζει το δημοκρατικό πλαίσιο παραγωγικής αξιοποίησης του ορυκτού πλούτου, όπως βέβαια και των περισσότερων άλλων αναπτυξιακών δραστηριοτήτων. Αποτελεί τη βάση ορθολογιστικής προσέγγισης για κάθε αναπτυξιακή διαδικασία, ειδικότερα δε όταν αυτή συνδέεται με επενδυτικές πρωτοβουλίες και δράσεις της μεταλλευτικής βιομηχανίας, και βέβαια της παραγωγικής οικονομίας γενικότερα. Αυτή η κατάθεση και εφαρμογή κοινωνικών, οικονομικών, τεχνοκρατικών αλλά και ηθικών αξιών συνθέτει, θεμελιώνει και θεσμοθετεί την Δημοκρατική Ανάπτυξη, στη βάση πάντα μιας καθαρά αντικειμενικής προσέγγισης και αντίληψης.

Η «επιστημονική και τεχνική τεκμηρίωση» προκύπτει πάντοτε με συγκεκριμένα αποδεδειγμενο και απόλυτα κατοχυρωμένο τρόπο. Βασίζεται σε αριθμούς και μεγέθη που αναφέρονται σε ποιοτικές και ποσοτικές παραμέτρους, οι οποίες με τη σειρά τους εκτιμούν και υπολογίζουν με μαθηματική ακρίβεια την κοιτασματολογική και μεταλλευτική αξία.

Η «πολιτική διακυβέρνηση» μαζί με την ζητούμενη και απαιτούμενη σήμερα εταιρική ευθύνη διαμορφώνουν τους όρους και το πλαίσιο που διασφαλίζουν το δημόσιο συμφέρον και το περιφερειακό/τοπικό όφελος. Η προγραμματική σύμβαση μαζί με το επιχειρησιακό  σχέδιο, παραπέμπουν στην υπογραφεισα συμφωνία που χαρακτηρίζεται από διαφάνεια και είναι παράλληλα δεσμευτική και βιώσιμη ανεξάρτητα από τις όποιες πολιτικές ή/και κυβερνητικές αλλαγές ή αναταράξεις. Απόλυτος, δίκαιος και αμοιβαίος δηλαδή σεβασμός όλων των εμπλεκόμενων πλευρών.
  Το ίδιο αφορά και στο θέμα αποδοχής της υφιστάμενης μεταλλευτικής πολιτικής. Η ύπαρξη σταθερής στρατηγικής για την αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου αποτελεί βασική προϋπόθεση για επενδυτικές κινήσεις που αντέχουν σε βάθος χρόνου.

Η «κοινωνική συμμετοχή και συναίνεση» είναι θεμελιακή για ισχυρή και ολοκληρωμένη Δημοκρατική Ανάπτυξη. Ο άνθρωπος έχει  ο ίδιος του σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο  διαδραστική παρουσία και ενδιαφέρεται για τα πλεονεκτήματα και τις όποιες επιπτώσεις. Τις ευκαιρίες απασχόλησης και την πρόοδο, αλλά και την ποιότητα ζωής και το περιβάλλον. Δεν εκφράζεται με αφορισμούς, ούτε αρνείται, αλλά συνεργάζεται, ελέγχει και συμβάλλει. Σκέφτεται εθνικά και συλλογικά, και όχι μόνο τοπικά και ατομικά. Βάζει μπροστά το όραμα και το μέλλον και παραμερίζει το πολιτικά σκόπιμο και το συστημικά εφήμερο.
Η πρακτική βέβαια που ακολουθείται στη χώρα μας είναι μάλλον σε αντίθετη κατεύθυνση. Τα επιστημονικά τεκμήρια και αποδείξεις δεν λαμβάνονται ή ερμηνεύονται όπως βολεύει, και πολύ συχνά «γκρεμίζονται» με εύκολο και άσχετο τρόπο. Η πολιτική διακυβέρνηση επιλέγει να λαϊκίζει και να αλλάζει στρατηγικές και περιεχόμενα επενδυτικών συμφωνιών αποσπασματικά, χωρίς την προοπτική του επόμενου βήματος και για δυσνόητους λόγους. Οι τοπικές κοινωνίες, αντί για ειλικρινή διάλογο με μοναδικό και βασικό υπόβαθρο την διασφάλιση βιώσιμης ανάπτυξης που υπηρετεί και προσφέρει προοδευτική αξία στους πολίτες της περιοχής, λειτουργούν ανορθόδοξα και επιλεκτικά με αποτέλεσμα να οδηγούνται σε κατακερματισμό και πόλωση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Β.Α. Χαλκιδική όπου  τα γνωστά Μαντεμοχώρια τοποθετούνται με σαφή΄και δυναμικό τρόπο υπέρ της παραγωγικής αξιοποίησης του ορυκτού πλούτου της περιοχής, ενώ ο επίσημος Δήμος είναι επίμονα και φανατικά αντίθετος με την εξελισσόμενη μεταλλλευτική επένδυση. Μια περίεργη δηλαδή και συνάμα δραματική αντιπαράθεση των, «εκ των πραγμάτων», κατοίκων και εργαζόμενων στα μεταλλεία κόντρα στην αρχή της δημοτικής εξουσίας και της πλευράς των πολιτών που  την υποστηρίζουν. Λέει λοιπόν ο Δήμος να κλείσει το μεταλλείο των Μαύρων Πετρών και να γίνει τεχνικογεωλογική μελέτη για να αποφανθεί αν η «εκρηκτική» λειτουργία στα υπόγεια ευθύνεται για τις ρωγματώσεις και άλλες δομικές αστοχίες που παρατηρούνται σε σπίτια της Στρατονίκης. Κανένα πρόβλημα για τη μελέτη, επιβάλλεται να γίνει και να βγάλει τα συμπεράσματα της, με κύριους βέβαια αποδέκτες τους άμεσα ενδιαφερόμενους κατοίκους. Το γεγονός όμως της απαίτησης του κλεισίματος του μεταλλείου στερείται λογικής εξήγησης και αποτελεί μάλλον διεθνή πρωτοτυπία, αφού δεν λαμβάνει υπόψη ούτε υπολογίζει τις επακόλουθες δομικές και περιβαλλοντικές συνέπειες και επιπτώσεις. Τη στιγμή μάλιστα που ότι δεν βαδίζει κάποιος στο άγνωστο και τα πράγματα βρίσκονταισε καμία περίπτωση σε μηδενική βάση, αφού παρόμοια μελέτη έχει υλοποιηθεί και στο παρελθόν. Συγκεκριμένα το ΙΓΜΕ εκπόνησε την περίοδο 2008-2009 το ερευνητικό έργο «ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ, ΤΕΧΝΙΚΟΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΑΥΡΩΝ ΠΕΤΡΩΝ – ΜΑΝΤΕΜ ΛΑΚΚΟΥ» που περιλάμβανε τεχνικογεωλογική χαρτογράφηση και γεωφυσικές διασκοπήσεις. Στην έκθεση που συντάχθηκε και υποβλήθηκε προτάθηκε «η εκτέλεση γεωτεχνικών γεωτρήσεων με παράλληλη διενέργεια σεισμοδυναμικών δοκιμών». Επίσης προτάθηκε «να ελεγχθούν τα κτίρια από ειδικούς  μηχανικούς του ΙΤΣΑΚ και να αξιολογηθούν οι καταγραφές του τοπικού δικτύου σεισμογράφων και επιταχυνσιογράφων, ώστε να εκτιμηθούν τα αίτια των αστοχιών και η στατικότητα των κτιρίων». Στην 3η έκθεση της, αμέσως μετά, η τότε ΕΠΙροπή ΤΗρησης των περιβαλλοντικών όΡΩν (ΕΠΙΤΗΡΩ) υιοθέτησε τις προτάσεις του ΙΓΜΕ και πρότεινε από την πλευρά της, «ότι περαιτέρω γεωτεχνική διερεύνηση της Στρατονίκης σε θέματα πολιτικού μηχανικού θα προσεγγίσει την σεισμολογική διάσταση και θα μελετήσει με μετρήσιμα μεγέθη τις ενδεχόμενες επιπτώσεις στο δομημένο περιβάλλον συστήνοντας μέτρα για την ασφάλεια των κατασκευών» και ότι «η γεωτεχνική μελέτη με έμφαση στο δομημένο περιβάλλον της Στρατονίκης πρέπει να ολοκληρωθεί». Παράλληλα σημείωσε ότι «η απότομη διακοπή λειτουργίας των μεταλλείων θα επιφέρει ανεξέλεκτες περιβαλλοντικές επιπτώσεις στην περιοχή». Καθαρά και ξάστερα πράγματα από κάθε άποψη. Η σημερινή συζήτηση που γίνεται για το θέμα, 7 χρόνια περίπου μετά, είναι θεμιτή αλλά αποτελεί συνέχεια υφιστάμενων δεδομένων πάνω στην αξιοποίηση των οποίων οφείλει να στηριχτεί για να σχεδιάσει τις επόμενες παρεμβάσεις. Και βέβαια, όπως γίνεται αντιληπτό το περί κλεισίματος του μεταλλείου δεν έχει καμία επιστημονική βάση, στερείται λογικής σκέψης και εξυπηρετεί προφανώς άλλες σκοπιμότητες.
  
Από την άλλη πλευρά μια κατ’αναλογία και καθόλα ρεαλιστική σύγκριση είναι ότι με την ίδια λογική θα έπρεπε κανείς να σταματήσει την κατασκευή, να εμποδίσει την λειτουργία και γιατί όχι να κλείσει τα 160 μετρό που υπάρχουν σήμερα σε 148 μεγαλουπόλεις 55 χωρών στον κόσμο σε μέσο βάθος 10-12 μέτρων.  Θα είχαν μπλοκάρει  και καταρρεύσει έτσι ο κοινωνικός και οικονομικός ιστός και άλλες αναπτυξιακές υποδομές και δραστηριότητες.

Σε πλήρη αντιδιάστολη χαρακτηριστικό παράδειγμα καλής πρακτικής στο θέμα προώθησης και υλοποίησης Δημοκρατικής Ανάπτυξης θα μπορούσε να θεωρηθεί και να είναι ή Σουηδία. Μια χώρα που το επιστημονικό τεκμήριο όχι μόνο δεν αμφισβητείται αλλά προβάλλεται και αξιοποιείται. Οι επενδυτικές συμφωνίες πραγματοποιούνται παραμένοντας παντελώς αδιάφορο ποια πολιτική ή ποια κυβέρνηση τις υπέγραψε. Εταιρική ευθύνη σε υψηλό βαθμό χωρίς καμία σχέση με την όποια πολιτική πραγματικότητα. Κοινωνία και πολίτες που συμμετέχουν, συζητούν βάζουν τους δικούς τους όρους αλλά δεν αρνούνται ούτε υπονομεύουν τις δημοκρατικά λαμβανόμενες αποφάσεις. Όπου την εθνική μεταλλευτική πολιτική και στρατηγική που ψήφισε ή προηγούμενη κυβέρνηση δεν την καταργεί ή επόμενη. Συνέχεια δηλαδή και συνέπεια λειτουργίας του κράτους απέναντι στους πολίτες, το παρόν και το μέλλον της χώρας. Σήμερα στη Σουηδία λειτουργούν 14 μεταλλεία, που το 2015 παρήγαγαν 72 εκ. τον. μεταλλεύματος,  40 λατομεία βιομηχανικών ορυκτών και 50 αδρανών και δομικών λίθων. Βρίσκονται σε εξέλιξη 90 νέα επενδυτικά σχέδια και έργα παραγωγικής αξιοποίησης του ορυκτού πλούτου οι άδειες των οποίων καλύπτουν και αναφέρονται σε μια επιφάνεια 10.630 τ.χλμ. Έχουν καταγραφεί 854 κοιτάσματα και 17.000 μεταλλοφορίες. Η χώρα παράγει το 92% σιδήρου, 29% ψευδαργύρου, 36% μολύβδου και 24% χρυσού στην Ευρώπη.  
Ίσως και στην Ελλάδα, αν αποφασίσουμε να στηριξουμε σοβαρά την Δημοκρατική Ανάπτυξη να κατορθωσουμε τελικά να υλοποιήσουμε μερικές επενδυτικές ευκαιρίες αξιοποίησης του ορυκτού πλούτου της βόρειας Ελλάδας όπως για παράδειγμα αυτές που προέκυψαν και αναδείχθηκαν στο παρελθόν, και παρουσιάζονται παραδειγματικά στο συνημμένο χάρτη.


Σάββατο, 18 Ιουνίου 2016

Χαλκιδική 9: Με «ντάμα SPAθί» την Αγία, η Κασσάνδρα έχει θερμομεταλλικό πλεονέκτημα

Κασσάνδρα, η χερσόνησος των αντιθέσεων και σύμφωνα με την μυθολογία των ημίθεων Γιγάντων και των Γιγαντομαχιών. Με αέρα «βασίλισσας» αλλά και χαρακτηριστικά νεόπλουτης επαρχιώτισσας. Κοσμοπολίτισσα και συνάμα αριστοκρατικό κιτς. Απλό παραθεριστικό καταφύγιο και «τυχοδιωκτικός» επενδυτικός παράδεισος. Πρωτοπόρα και μοντέρνα, και ταυτόχρονα οπισθοδρομική και παλιομοδίτικη. Ψηλομύτα και μαζί σταχτοπούτα. Τουριστική και την ίδια στιγμή αρχαιολογική, γεωθερμική, αγροτική και αλιευτική.

Το καλοκαίρι με όλη τη Θεσσσαλονίκη, τα μισά Βαλκάνια και την Ρωσσία αισθητά παρούσα, γίνεται μάλλον η τρίτη πληθυσμιακά ελληνική πόλη και σίγουρα το μεγαλύτερο νησί (ελέω της διώρυγας στην Ποτίδαια) στην Ελλάδα. Κάθε χρόνο λοιπόν οδηγούνται στα άκρα και δοκιμάζονται οι υποδομές με πολλές και ποικίλες επιπτώσεις σε γη και θάλασσα, και κυρίως στο πόσιμο  νερό. Κάτι που έρχεται κάθε φορά να θυμίσει παλαιότερη και πάντα επίκαιρη πρόταση του ΙΓΜΕ για μεταφορά νερού από την πλευρά του Ολύμπου με υποθαλάσσιο αγωγό. Ένα έργο και μια καινοτόμος παρέμβαση που θα λύσει αποτελεσματικά και οριστικά την παροχή άφθονου και καλού νερού, ακόμη και στους πιο «βαρείς» καλοκαιρινούς μήνες. Ποτέ όμως το θέμα αυτό δεν μπήκε σοβαρά και υπεύθυνα στο τραπέζι των συζητήσεων. Ίσως γιατί η χρονική διάρκεια κατασκευής και διεκπεραίωσης του ξεπερνάει τα χρονικά όρια μιας κυβερνητικής θητείας ή τα στενά προγραμματικά περιθώρια μιας περιφερειακής/τοπικής εξουσίας.  Άλλωστε ο παραγωγικά ωφέλιμος «πολιτικός» χρόνος είναι η κύρια παράμετρος βάση της οποίας αποφασίζονται τα έργα στην Ελλάδα.

Κάνοντας μια περένθεση εδώ, να σημειωθεί ότι παρόμοιο παράδειγμα αποτελεί το μετρό της Θεσσαλονίκης, όπου το ΙΓΜΕ βάση γεωτρητικών στοιχείων, έλεγε ότι για να υπάρξει κατασκευαστική ασφάλεια, χαμηλό τεχνικό ρίσκο και οικονομία κόστους, το ιδανικό του βάθος θα έπρεπε να ήταν γύρω στα 12-15 μέτρα. Τελικά έγινε αυτό που έγινε, με τα γνωστά αρχαιλογικά ευρήματα και την πρόσφατη απόφαση ο σταθμός «Βενιζέλου» να γίνει βαθύτερα.

Επιστρέφοντας στη Κασσάνδρα, προκύπτει έντονα ότι η χερσόνησος είναι περισσότερο γεωλογική από την αρχική εντύπωση που κάποιος σχηματίζει. Τα λατομεία, η παρουσία και ο ρόλος της γνωστής πέτρας Αθύτου είναι εμφανής και επιβλητική σε όλα τα μήκη και πλάτη του «νησιού». Οι γεωενεργειακές αποθεματικές ενδείξεις προηγούμενων ερευνών για την παρουσία φυσικού αερίου  έχουν την δική τους σημασία και αξία. Στο νοτιότερο άκρο της έχει και η Κασσάνδρα τα δικά της υπερβασικά πετρώματα και τους δικούς της ασβεστόλιθους, που με μαζί με την ευρεία παρουσία ψαμμιτικών ιζήματων, χαρακτηρίζουν γενικά την γεωλογία της χερσονήσου.

Αυτό όμως που κάνει τη διαφορά και αποτελεί αποκλειστικά δικό της γνώρισμα είναι η διάχυτη γεωθερμικότητα και οι θερμές πηγές, τα γνωστά λουτρά Αγίας Παρασκευής. Η παρουσία ρηγμάτων σε ξηρά και θάλασσα, και η συνεχιζόμενη μαγματική/ηφαιστειακή δραστηριότητα, αποτέλεσμα της σύγκρουσης των τεκτονικών πλακών Αφρικής και Ευρασίας, δημιουργούν γεωθερμικές συνθήκες με παρουσία υψηλών θερμοκρασιών πολύ κοντά κάτω από την επιφάνεια εδάφους και βυθού. Στην περιοχή Αγίας Παρασκευής λοιπόν η εξέλιξη αυτή οδηγεί στον σχηματισμό θερμών πηγών που ελέγχονται από την διαδραστική σχέση βορειονατολικών (ΒΑ) ρήγματων με καρστικές ασυνέχειες ασβεστολίθων. Συγκεκριμένα οι πηγές, με ζεστό υφάλμυρο νερό στη θέση των λουτρών, ξεκινούν από τον γειτονικό βυθό του Βόρειου Αιγαίου και επεκτείνονται ακολουθώντας τη ΒΑ κατεύθυνση του ρήγματος μέχρι το Παλιούρι, και την ανατολική ακτή της Κασσάνδρας. Και βέβαια έχει διαπιστωθεί ότι δεν είναι απλά  θερμές αλλά θερμομεταλλικές πηγές με υδροθερμικά χαρακτηριστικά και σχετικά υψηλές περιεκτικότητες θείου και μετάλλων, όπως αρσενικού και σιδήρου. Στην περιοχή των λουτρών είναι εμφανής ο σχηματισμός οξειδίων και θείου, που κάτω από άλλες συνθήκες θα μπορούσε να γίνεται λόγος για θειούχο μεταλλοφορία τύπου Ολυμπιάδας. Αυτό είναι πολύ πιθανό να συμβαίνει και σήμερα σε βαθύτερα τμήματα του ρήγματος ή/και στην νότιο-νοτιοδυτική επέκταση του στο εσωτερικό του Βορείου Αιγαίου, όπου ενδεχόμενα επικρατούν υψηλότερες θερμοκρασίες και γενικά άλλες φυσικοχημικές συνθήκες στα υδροθερμικά διαλύματα.  Ένα υδροθερμικό σύστημα δηλαδή που ξεκίνησε εκατομμύρια χρόνια πριν και το οποίο λειτουργεί ακόμη και σήμερα. Στο γεγονός αυτό έχει την βάση της και  η τοπική μυθοπλαστική παράδοση που μιλάει για ηφάστειο στην  περιοχή, στο οποίο προφανώς οφείλει την προέλευση του και το ιστορικό όνομα της Κασσάνδρας, Φλέγρη. Έτσι λοιπόν η Κασσάνδρα δεν σφίζει μόνο από ξέφρενη διασκλεδαση και νεανική ζωή, αλλά «φλέγεται» και παραμένει το ίδιο ζωντανή και ανήσυχη τόσο γεωλογικά όσο και θερμομεταλλικά.

Υ.Γ. Με την ένατη παρέμβαση αυτή ολοκληρώνεται η αρθογραφία σχετικά με την πολυδιάστατη και πολυσήμαντη αναπτυξιακή δυναμική της Χαλκιδικής. Και τελειώνει εδώ βάση σχεδίου, κυρίως λόγω του προσωπικού κολλήματος που έχω με τον αριθμό εννιά.  Η συγκεκρινένη βαλίτσα είναι δεδομένη και  πάει μακριά πίσω στο χρόνο. Εννιά λοιπόν στη φανέλα του μπάσκετ, σε αυτή του ποδοσφαίρου, στον   αριθμό λήξης του λαχείου, σε κάθε και με κάθε ευκαιρία. Μια κατάσταση που κατέληξε να είναι έμμονη ιδέα και διαχρονικός φετιχισμός.

Η προηγούμενα λοιπόν δημοσιευμένη αρθογραφία στο θέμα είναι:

Χαλκιδική 1:  Οι ορυκτές πρώτες ύλες κοντά στον άνθρωπο και την ανάπτυξη του
Χαλκιδική 2: Από τις μεταλλοφορίες του χθες στα πλούσια κοιτάσματα του σήμερα
Χαλκιδική 3: Στην Άθυτο η «Πέτρα» κάνει τη διαφορά
Χαλκιδική 4: Γεω-τουριστική Σιθωνία – όπου και και να πας συναντάς το Γρανίτη
Χαλκιδική 5: Μεταλλοφόρες «Σκουριές» στην επιφάνεια, χαλκός σαν χρυσός στο βάθος
Χαλκιδική 6: Ρήγμα Στρατωνίου-Βαρβάρας πλουτίζει τη γη και παράγει δημιουργία
Χαλκιδική 7: Λευκόλιθος- από τη Γερακινή και το Βάβδο πολίτης του κόσμου
Χαλκιδική 8: Άγιο Όρος και Ιερισσός στο «ρυθμό» της Αθωνικής (αρχι) τεκτονικής γεωλογίας

http://greenminerals.blogspot.se/













Παρασκευή, 10 Ιουνίου 2016

Χαλκιδική 8: Άγιο Όρος και Ιερισσός στο «ρυθμό» της Αθωνικής (αρχι) τεκτονικής γεωλογίας

Στην περιοχή Γοματίου κυριαρχούν υπερβασικά πετρώματα (με επιμέρους ονόματα, όπως σερπεντινιωμένοι περιδοτίτες ή/και δουνίτες, και άλλα που χαρακτηρίζουν τις λεγόμενες οφιολικές σειρές του ωκεάνιου φλοιού), προερχόμενα από τον ωκεάνιο φλοιό της Τηθύος θάλασσας (http://greenminerals.blogspot.se/2016/05/4.html), που λόγω αλλεπάλληλων τεκτονικών κινήσεων τμήματα της βρίσκονται σήμερα «σκαρφαλωμένα» πάνω σε παλαιότερα, μεγαλύτερης ηλικίας πετρώματα ηπειρωτικής προέλευσης. Συγκεκριμένα πρόκειται για τα πετρώματα που δομούν σήμερα τις γνωστές γεωλογικές ζώνες Σερβομακεδονικής και Ροδόπης. Πηγαίνοντας γεωγραφικά προς την Ιερισσό είναι φανερή και επιβλητική η παρουσία νεώτερων σε ηλικία γρανιτικών διεισδύσεων που δίνουν σκληρή, όπως φαίνεται γεωλογική μάχη με τα υπερβασικά κυρίως πετρώματα έναντι των οποίων τελικά επικρατούν. Πρόκειται στην περίπτωση αυτή για τον γρανίτη Ιερισσού που είναι συνομίληκος και ίδιος από κάθε άποψη, με αυτόν της Σιθωνίας. Χαρακτηριστικές επιφάνειες και ζώνες αποσάρθρωσης που οδηγούν σε αμμώδεις ακτές και εντυπωσιακά φυσικά λαξευμένα γλυπτά σκαλισμένα πάνω στο  γρανίτη.
Κάπου εκεί λοιπόν στο βύθισμα που δημιουργεί η «αδύνατη» τεκτονική επαφή του γρανίτη με προγενέστερα  υπερβασικά/οφιολιθικά πετρώματα, ο Ξέρξης σε ρόλο γεωλόγου βρήκε κατάλληλο πέρασμα και ασφαλή δίιοδο για να περάσει το στόλο του αποφεύγοντας τους κινδύνους της ανοικτής θάλασσας.
Και στο Άγιο Όρος, λες και έτσι ήταν γραμμένο να γίνει, βρίσκεται μαζί, συμπυκνωμένη και αντιπροσωπευτική, η γεωλογία όλης της Χαλκιδικής, αλλά και άλλων περιοχών που βλέπουν βόρεια. Μάρμαρα που θυμίζουν τη μεταλλευτική Ολυμπιάδα και τη λατομική Ροδόπη. Υπερβασικά πετρώματα που σε πάνε στους λευκόλιθους του Βάβδου και της Γερακινής, αλλά και στους χρωμίτες του Γοματίου. Παλιά κρισταλλοσχιστώδη πετρώματα που δηλώνουν Βερτίσκο, και επιβάλλονται στα μαντεμοχώρια* Μεγάλης Παναγιάς και Παλαιοχωρίου, αλλά και τις κοιτασματολογικές Σκουριές, σε συνδυασμό με την παρουσία διάσπαρτων πορφυρικών σωμάτων. Πρασινοσχιστόλιθοι που εμφανίζονται απέναντι, στο υπέδαφος και  φτιάχνουν τις  σκεπές σπιτιών της Σιθωνίας, και ταξιδεύουν ακόμη μέχρι το Χορτιάτη.  Μεσήλικες και πιο νέοι γρανίτες που ξαναβγαίνουν στην Αρναία, την Ιερισσό και αλλόυ. Στο Άγιο Όρος όλα αυτά βρίσκονται σε όρθια θέση, ανασηκωμένα από τις διαχρονικές τεκτονικές κινήσεις, με αποτέλεσμα να υψώνονται υπεροπτικά πάνω από τη θάλασσα και τις απότομες ακτές της. Προκαλούν έτσι, δέος και σεβασμό όπως αρμόζει και ταιριάζει στο θρησκευτικό χαρακτήρα και την ιερότητα της γης, την οποία τελικά έχουν το φυσικό προνόμιο να δομούν και να θεμελιώνουν.

*Τα 12 Μαντεμοχώρια είναι ο Βάβδος, η  Γαλάτιστα, ο Καζαντζή Μαχαλάς (σημερινά Στάγειρα), ο
Στανός, η Βαρβάρα, η Λιαρίγκοβη (σημερινή Αρναία), το Νοβοσέλο (σημερινό Νεοχώρι), ο Ίσβορος (σημερινή Στρατονίκη), η Χωρούδα, τα Ρεβενίκια (σημερινή Μεγάλη Παναγιά) και η Ιερισσός.